སྤྱི་ལོ་༡༩༦༩ལོར་མཁན་པོ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་དུ་བོན་དགོན་ཞིག་ཕྱག་བཏབ་གནང་ཡོད། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༩ལོར་ཨ་མདོའི་ཤར་བྱང་ཤར་ཁོག་ཡུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་སྐྱང་ཚང་དགོན་དུ་རིག་པའི་གནས་བཅུ་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༤ ལོར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་ཐོབ་རྗེས་ཁོང་གི་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་རྒྱལ་རོང་ཁྲོ་སྐྱབས་སུ་བསྟན་པ་སྤེལ་བར་མངགས། ཁོང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟན་འཛིན་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་(༡༨༨༩—༡༩༧༥)ཡི་དགོངས་འདོད་ལྟར་བོན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་རང་དགོན་དུ་གདན་དྲངས། ཁོང་ཉིད་རྒྱལ་རོང་ཡུལ་ནས་ཚུར་ལོག་ཕེབས་རྗེས། ཡོངས་འཛིན་བསྟན་འཛིན་བློ་གྲོས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ལྟར་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས། བོན་གྱི་མ་དགོན་སྨན་རི་དང༌། གཡུང་དྲུང་གླིང༌། དེ་བཞིན་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་ལུགས་ཀྱི་དགོན་འབྲས་སྤུངས་སོགས་སུ་སློབ་གཉེར་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དེ་རྗེས་ཁོང་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་དང༌། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ལོ་ནས་བཟུང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ལས་རྩོམ་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས། སྤྱི་ལོ་༡༩༦། ལོར་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང༌། སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག དེ་བཞིན་རང་ཉིད་བཅས་ སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་སེ་ནེ་མུ་རུབ་(Sneiigrove)ཀྱིས་ལུན་ཏུན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་གདན་ཞུ་གནང༌།ལུང་རྟོགས་བསྟན་འཛིན་ཉི་མ་མཆོག་ལུན་ཏུན་དུ་བཞུགས་རིང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་རྒྱུའི་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ་ཞིང་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཞོར་དུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་སྐོར་ལ་བསམ་ཞིབ་གནང་གི་ཡོད། ཁོང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཁང་མང་པོར་གདན་ཞུ་བྱས་ཡོད་ལ། ཨོ་སེ་ཕོ་རྡ་(Oxford)ཡི་གནའ་བོའི་ཕོ་བྲང་སོགས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་མཆོག་དུ་མར་བཞུགས་མྱོང་ཡོད། རྗེས་སུ་ཁོང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ཤེས་རིག་འབྱུང་གནས་ཀེ་རི་སི་(Greece)རུ་ཕེབས་ནས་དེར་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་ཁང་མང་པོར་ལྟ་སྐོར་མཛད་པ་དང༌། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༤ལོར་ཁོང་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་(འདས་ཟིན་)གཉིས་དབྱི་ཐ་ལིའི་རྒྱལ་ས་རོ་མ་རུ་ཞལ་མཇལ་གླེང་མོལ་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༨ལོར་ཁོང་སྨན་རིའི་ཁྲི་ཐོག་༣༣པར་བཀོད། འོན་ཀྱང༌། སྐབས་དེ་དུས་ཁོང་ནོ་ཝེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཨོ་སེ་ལོ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་དོན་མཛད་བཞིན་ཡོད་པས་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་སྨན་རིའི་ཁྲི་པར་བཀོད་པའི་གནས་ཚུལ་མཁྱེན་མེད།
ཁོང་ནོ་ཝེར་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་རྗེས། རྒྱ་གར་དུ་བོན་བསྟན་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་འགན་ལྗིད་པོ་དེ་ཉིད་ཕྲག་ཐོག་ཏུ་འཁུར་གནང་མཛད་པ་དང༌། ལོ་ངོ་བཅུ་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་འབད་བརྩོན་ཧུར་ཐག་གནང་བ་བརྒྱུད། གྲྭ་བཙུན་བསྡོམས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་དང༌། བོན་གྱི་གཞུང་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གང་སར་སློབ་གཉེར་བྱ་ཡུལ་གྱིདགོན་པ་ཞིག་བཞེངས་གནང་མཛད་ཡོད།
གཤམ་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུའི་བོན་ལུགས་ཀྱི་གར་འཆམ་དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༡ལོར་ལུང་རྟོགས་བསྟན་འཛིན་ཉི་མ་སྐུ་ངོ་མས་མྱུར་སྐྱོབ་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་འཆམ་དེ་ཉིད་ལ་སླར་ཡང་བླ་སྲོག་འབྱིན་མཁན་གྱི་བྱེད་པོ་འབའ་ཞིག་ལགས། དེ་ཡང་ཁོང་ཨ་མདོ་ཁུལ་གྱི་རང་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་མཛད་སྐབས། ལོ་ངོ་དྲུག་ཏག་ཏག་གར་འཆམ་གྱི་འགན་འཁྲི་བཞེས་མྱོང་ཡོད་པ་སྟེ། ལོ་གསུམ་རིང་འཆམ་མཇུག་ཅེས་འཆམ་འཁྲབ་སྐབས་གྲལ་མཇུག་ཏུ་བཞུགས་པ་དང༌། ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་གསུམ་རིང་འཆམ་དཔོན་ཞེས་འཆམ་འཁྲབ་སྐབས་གྲལ་འགོར་བཞུགས། འཆམ་དཔོན་དང་འཆམ་མཇུག་གཉིས་ནི་གཞོན་སྐྱེས་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ལ་འཆམ་འཁྲབ་སྟངས་སློབ་རྒྱུ་དང་འཆམ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན།འཆམ་དངོས་སུ་འཁྲབ་སྐབས་འཆམ་དཔོན་དེ་འཆམ་འཁྲབ་མཁན་རྣམས་ཀྱི་གྲལ་འགོར་ཕེབས་ནས་འཆམ་འཁྲབ་ཅིང༌། འཆམ་མཇུག་གིས་གྲལ་མཇུག་ཏུ་བསྡད་ནས་འཆམ་གྱི་གྲལ་ཡག་པོ་སྲུང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་དུ་དར་བའི་འཆམ་ལ་ཡུལ་དུས་མི་འདྲ་བར་སོ་སོ་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཞིང༌། གཤམ་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུའི་འཆམ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་བོན་ལུགས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་འཆམ་རིགས་གསུམ་ཡིན།
དང་པོ། མ་རྒྱུད་ཚོགས་འཆམ།
འཆམ་དེ་ལ་མ་རྒྱུད་ཚོགས་འཆམ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་དོན་ནི། འཆམ་དེ་ཉིད་འཁྲབ་སྐབས་མ་རྒྱུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཟོས་རྗེས། བོན་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་གཞན་དང་འདྲ་བར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆོ་གའི་ལམ་ནས་ཐར་པའི་ལམ་ལ་བགྲོད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པས་སོ། འཆམ་དེ་འཁྲབ་སྐབས་འཁྲབ་མཁན་ཚོས་ཞྭ་ནག་གྱོན་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དང༌། ཞྭ་ནག་པོ་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་ད་ལྟ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་ནའང༌། མིག་སྔར་ཞྭ་དེ་རིགས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཚང་མས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
མ་རྒྱུད་ཚོགས་འཆམ་ཞེས་པའི་འཆམ་དེ་ནི་འཆམ་མིང་ཁྲོད་ཚོགས་ཞེས་པའི་མིང་བརྡ་ཡོད་པ་ལྟར་དེ་ནི་ཚོགས་སིལ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་ཡི་དམ་གྱི་མཆོད་རྫས་ལ་གོ་ལ། འདུ་ཚོགས་ལའང་གོ་བ་ཡིན། མཆོད་རྫས་ལ་གོ་བའི་ཚོགས་ནི་རྩམ་པ་དང༌། མར། ཕྱུར་བ། ཤིང་འབྲས་སྐམ་པོ། ཆང་བཅས་མཉམ་བསྲེས་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྫས་ཤིག་ཡིན།
སྔར་འཆམ་དེ་འཁྲབ་སྐབས་ལྟད་མོ་བ་ཡོང་མི་ཆོག་ལ་འཆམ་ལ་ཞུགས་མཁན་ཡང་ཆོ་ག་དེ་དག་སྤེལ་མཁན་གྱི་གྲྭ་བཙུན་ཤ་སྟག་ཡིན་དགོས། དེར་བརྟེན་འཆམ་དེ་ནི་གསང་བའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཟུང༌། འཆམ་དེ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པའི་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན་ཏུ་འགྱུར་འགོ་ཚུགས་ཤིང༌། དེ་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འཆམ་གཞན་དང་འདྲ་བར་ལོ་ལྟར་དུས་ཆེན་སྐབས་ཀྱི་སྟོན་མོའི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
ཆོ་ག་དེའི་ནང་བེད་སྤྱོད་པའི་དཔེ་ཆ་ནི་མ་རྒྱུད་རྒྱུད་གསུམ་ཞེས་པའི་དཔེ་ཆའི་ནང་ནས་དྲངས་པར་གྲགས། དེ་ཡང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་(༧༤༢—༧༩༧)གྱིས་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་བོན་སྣུབ་སྐབས། བོན་གྱི་གལ་ཆེའི་དཔེ་ཆ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གཙང་གི་རྟ་ནག་དུང་ཕོར་གྱི་བྲག་ཕུག་ནང་སྦས་པ་དང༌། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་གུ་རུ་རྣོན་རྩེ་(༡༡༣༦ལོར་འཁྲུངས་)ཡིས་དཔེ་ཆ་དེ་དག་གཏེར་ནས་བཏོན་ཏེ་དེའི་ནང་དོན་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་འགོ་ཚུགས། མཐའ་མ་དཔེ་ཆ་དེ་དག་གཙང་དར་སྡིང་ཁུལ་དུ་གནས་བཅའ་བའི་གཤེན་ཚང་གི་ལག་ཏུ་སོན། ཤོད་སྲོལ་ལྟར་ན། གཤེན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་(༡༣༦༠ལོར་འཁྲུངས་)གྱིས་འཆམ་དེ་ཐོག་མར་སྲོལ་བཏོད་ཅིང་ཁྱབ་གདལ་དུ་བཏང་བར་གྲགས། མ་རྒྱུད་ཚོགས་འཆམ་གྱི་འདོན་པ་དང༌། དབྱངས་རྟ། འཁྲབ་ཚུལ་བཅས་ནི་བོན་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་དམིགས་བསལ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཤེན་ཚང་གིས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བའི་འཆམ་ཞིག་ཡིན་པས་ན་
|