གཞན་གྱིས་བཤད་ཚད་ཁས་ལེན་དགོས་དོན་མེད།
|
ཞེས་བོན་གྱི་ཐ་སྙད་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཚིག་མཛོད་དེར་བཀོད་པའི་ས་བཅད་ཙམ་མ་སྟོང་བའི་འགོ་བརྩམས་ནས་ཡོད། སྤྱིར་བཤད་ན་འདི་ལྟར་བོན་གྱི་ཐ་སྙད་འགའ་རེ་དེབ་འདིའི་གྲས་སུ་བཀོད་འདུག་པ་དེ་ནི། ཕྱོགས་ལྷུང་གི་སྒོ་ནས་བོན་གྱི་སྐོར་འདི་རིགས་སུ་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་མཁན་དག་ལས་ཅུང་བཟང་བ་ཞིག་ཏུ་སྣང་རུང༌། འདི་ལ་འགྲེལ་བཤད་བཀྱོན་སྟངས་ལ་བལྟས་ན། ཁ་དཀར་ཕྱོགས་དང༌། ཁོག་ནག་ཕྱོགས་ནས་བྲིས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་སྟེ། བོན་རང་གི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་སུ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རུ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། བོན་གཞུང་རྣམས་སུ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཆད་སྐབས་བོན་སྐུ་ལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང༌། རྫོགས་སྐུ་ལ་སྨྲ་བའི་སེང་གེ། སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་སྐུ་གསུམ་གྱི་མཚན་གཞིའམ་རྣམ་དབྱེ་འབྱེད་ལ། དེ་ལས་བོན་གྱི་སྐུ་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་བའི་བྲལ་ཆ་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོགས་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང༌། ཡོངས་གྲགས་སུ་བོན་སྐུ་མེད་པ་ལྔ་ལྡན། རྫོགས་སྐུ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན། སྤྲུལ་སྐུ་མ་ངེས་ལྔ་ལྡན་ཞེས་ཟེར་བ་ལས། གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་བོན་གྱི་སྐུ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རུ་འདོད་པ་མ་ངེས་སོ།། ཡང་སྟོད་ཆ་ཤོག་ངོས125ཐོག་ཏུ། "སྐུ་གཤེན། བོན་པོའི་ཆོས་སྐད་དུ་ཆོས་སྐུ"ཞེས་བཀོད་ཡོད་ནའང༌། དེ་ནི་མ་བརྟག་བབ་ཅོལ་གྱི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་“སྐུ་གཤེན”ནི་སྔོན་ཆད་རྒྱལ་གྱི་གོང་ན་གཤེན་བཙུན་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར་བོད་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་ངག་ཞུ་ཡུལ་གྱི་བླ་མའམ་དཔོན་གསས་དང༌། རྒྱལ་སྲིད་བརྟན་བརླིང་གི་ཆེད་དུ་ལྷ་སྲུང་ལ་བསྐང་གསོལ་འཕྲིན་བཅོལ་གནང་མཁན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག་སྟེ། འདིར་དཔེ་ཙམ་དྲངས་ན། "གཉའ་ཁྲི་དང་གནམ་ཟ་མུག་མུག་གི་སྲས་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ། སྐུ་གཤེན་གཅོའུ་ལན་ཚས་མཛད། གསས་ཁང་ཁོང་མ་ནེའུ་ཆུང་བཞེངས། མུ་ཁྲི་དང་ས་སླན་ཏིང་ཏིང་མའི་སྲས་ཏིང་ཁྲི་བཙན་པོ། སྐུ་གཤེན་གཅོའུ་སྨིན་དཀར། གསས་ཁང་ཁོ་མ་ཡང་རྩེ་བཞེངས། དིང་ཁྲི་དང་སེ་ཟ་སྨན་གྱི་སྲས་སོ་ཁྲི་བཙན་པོ། སྐུ་གཤེན་གཅོའུ་འོད་དཀར། གསས་ཁང་རྨུ་ར་དགུ་ཁྱུད་བཞེངས"ཞེས་སོགས་བོད་རྒྱལ་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་གྱི་རིང་གི་སྐུ་གཤེན་རེ་བསྟན་པ་དང༌། སྔར་ཆབ་སྲིད་འཛིན་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོའི་རིང་ལ་དབུ་ཡི་མཆོད་གནས་ཀྱི་སྐུ་གཤེན་རེའམ་འདྲེན་པའི་དཔོན་གསས་རེ། བཀའ་ཡི་ལོ་པཎ་རེ། ཐུགས་དམ་གྱི་བོན་རེ། བྱ་བཞག་ཐབས་ཀྱི་གསས་ཁང་རེ་ཀུན་ལ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནང་བཞིན་ཡིན་པ་ལས“བོན་པོའི་ཆོས་སྐད་དུ་ཆོས་སྐུ་ལ”གོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་གསལ་ལ། དེ་བས་ཀྱང་བོན་གྱི་ལུགས་ལ་བོན་སྐུ་ཟེར་སྲོལ་ལས་ཆོས་སྐུ་ཟེར་སྲོལ་ཞིག་སྔར་མ་གྲགས་ལ་ད་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུའང་ཡིན་ནོ། ། ཡང་སྟོད་ཆ་ཤོག་ངོས634ཐོག་ཏུ། "བསྒྱུར་བོན། བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནས་གླང་དར་མའི་བར་པཎྚི་ཏ་ཤམ་ཐབས་སྔོན་པོ་ཅན་དང༌། རྒྱལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟེར་བ་དང༌། གཤེན་སྒུར་ཀླུ་དགའ་སོགས་ཀྱིས་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཁག་བོན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཟེར། བསྒྱུར་བོན་ལ་ཆབ་དཀར་ཟེར་ཏེ་འབྲས་བུའི་བོན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། བོན་ལུགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་རྣམས་དུས་འདི་ནས་བྱུང"ཞེས་གསལ། འདི་ནི་བོན་ལ་སྡང་བའི་བན་རྒན་འགའི་ངག་སྒྲོས་ཁུངས་ལུང་མེད་པའི་འཁྱལ་གཏམ་ཞིག་འདིར་བཀོད་པ་འདྲ་སྟེ། བོན་གཞུང་ཁག་ཏུ་སྟོན་མཆོག་གཤེན་རབ་མི་བོའི་བསྟན་པ་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་རིན་པོ་ཆེ་ལ“བསྒྱུར་བོན”སོགས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་གང་ཡང་གསུངས་མེད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཐུའུ་བཀྭན་ཚང་གི་རྟོག་བཟོའི་ཕྲུ་གུ་པཎྚི་ཏ་ཤམ་ཐབས་སྔོན་པོ་ཅན་དང༌། བོན་གྱི་གཏེར་སྟོན་བརྒྱ་རྩའི་གཙོ་བོ་གཤེན་ཆེན་ཀླུ་དགའ་སོགས་ཀྱིས་ནང་པའི་ཆོས༼ཤཱཀྱའི་ཆོས་ལུགས༽རྣམས།"ལྷ་རང་ལ་ཡོད་བཞིན་ཕྱག་གཞན་ལ་འཚལ"བའི་དཔེ་ལྟར་བོན་དུ་བསྒྱུར་མི་དགོས་ཏེ། བོནད་རང་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིང་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་སམ་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཡོད་པར་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གསལ་གསལ་ཉི་མ་ཇི་བཞིན་གསལ་བའི་ཕྱིར། "བསྒྱུར་བོན་ལ་ཆབ་དཀར་ཟེར་ཏེ་འབྲས་བུའི་བོན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་བ"བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་འདོད་སྟངས་གཏན་ནས་མིན། འདི་ནི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀའ་ཡི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་མམ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའི་བར་བ་སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ་སྟེ་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྲིད་པའི་འབྱུང་ཁུངས་སྟོན་པ་དང༌། བོན་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་ལུགས་དང༌། དོན་དམ་པར་སྟོང་ལུགས་སྨྲ་བ། སྣང་སྟོང་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་ལུགས། ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་སོགས་བོན་སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ་དང༌། དེའི་ཡ་གྱལ་ཆབ་དཀར་དྲག་པོ་སྔགས་ཀྱི་བོན་སྒོ་སོགས་ཀྱི་གོ་དོན་མ་ཁྲོལ་བར་འོལ་ཚོད་ཙམ་དུ་སྨྲས་པར་ཟད་དོ།། "བོན་ལུགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་རྣམས་དུས་འདི་ནས་བྱུང"ཞེས་གདེངས་ཚོད་ཡོད་ཐག་ཆོད་ཀྱིས་འུད་ཤོད་ཅིག་བཤད་འདུག་ཀྱང༌། དོན་ལ་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲིའི་སྔོན་ལ་ཡུལ་འདིར་རྒྱུའི་བོན་རྣམས་དར་ཞིང༌། བོད་རྒྱལ་རིམ་པར་བྱོན་པ་དག་གི་རིང་ལ་འབྲས་བུའི་བོན་གསང་སྔགས་སྤྱི་སྤུངས་སྐོར་གསུམ་དང༌། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བོན་སྡེ་ཁག་དར་རྒྱས་བྱུང་བར་མ་ཟད། སྟོན་མཆོག་གཤེན་རབ་མི་བོའི་བཀའ་གླེགས་བམ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་བོད་དུ་དར་བ་ནས། ཞང་བོད་ཀྱི་པཎ་གྲུབ་དུ་མས་བཀའ་བརྟེན་ཀྱང་མང་དུ་མཛད་བཞུགས་ཡོད་པ་རྣམས་བོན་ལུགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཡིན་དགོས་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཞང་ཞུང་གི་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བཀའ་བརྟེན་ཁག་དེ་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་དང་དར་མའི་སྔོན་དུ་བྱུང་མིན་ལ་བརྟག་དོན་འཚོལ་ན་གནས་ལུགས་གཙང་མ་རེ་རྙེད་ངེས་ཡིན། ཡང་སྟོད་ཆ་ཤོག་ངོས1486ཐོག "བརྡོལ་བོན། རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་རྒྱལ་རབས་དྲུག་པ་ཁྲི་ལྡེ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོད་དུ་དར་བའི་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་སྟེ་སྔོན་གྱི་བཤད་སྲོལ་དུ་སྔར་གདུག་འདྲེས་བྱིས་པ་ཞིག་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དུ་ཁྲིད་དེ་ནུས་པ་བསླབས་ནས་མངོན་ཤེས་ཐོབ་པ་དང༌། ཕྱིས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཁག་གི་ནང་དུ་ཆབ་སྲིད་བོན་གྱིས་བསྐྱངས་ཞེས་གསལ་བའི་བོན་པོ་དེ་ནས་བྱུང"ཞེས་བཀོད་འདུག དེ་ནི་རྫུན་ལུང་བ་གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཁུངས་གཏུག་ས་སྐྱོབས་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་དང༌། 《གྲུབ་མཐའ་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང》ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་དེར་རང་ཉིད་གང་ལ་ |
དཔྱད་གཏམ་ཡོངས་ལ་གཟིགས་པ།

