བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་བྱུང་ཁུངས་ལ་ཞིབ་མོར་དཔྱད་པ།

    བོད་གངས་ཅན་གྱི་རིག་གནས་རྩ་བ་བོད་རང་གི་ཡི་གེ་ཡིན། ཡི་གེ་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་བྱུང་། བཟོ་མཁན་སུ་ཡིན། འཕེལ་རྒྱས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་སོགས་བྲི་ན། གཟུ་བོའི་བློ་ཡིས་ཡང་དག་པར་དཔྱད་དགོས་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་གང་ལ་དགའ་ཞིང་དད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས། དེའི་ཕྱོགས་བཟུང་སྟེ་ཆགས་སྡང་གི་གཏམ་ཁ་ནས་ཐོན་ཚད་དུ་སྨྲ་བ་མི་ལེགས། མི་རིགས་རང་གི་ཡི་གེའི་ཁུངས་མི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་དགོས་ན་རྩོད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ཆེས་མི་ལེགས། གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་ཧ་ཅང་ཆེ་དྲགས་ན་མི་རིགས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཡང་དག་པར་བྱེད་མི་ནུས། སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དུ་མར་བསམ་གཞིག་བྱས་ནའང་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཁོ་ནར་དམིགས་ནས་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་བྲིས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་མི་རིགས་གཞན། ཁྱད་པར་བཀས་བཀོད་བརྒྱུད་འཛིན་དང་། མ་རྩ་ཅན། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་སོགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཅས་ལ་སྐྱབས་བཙལ་ནས་རང་གི་ཆོས་ལུགས་དང་དཔུང་སྡེ་ཇེ་མང་དུ་བཏང་བ་ཙམ་ལས། མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡང་དག་ཤེས་པར་གནད་སྐྱོན་ཆེན་པོར་ཐེབས། དེས་ན་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ན་བློ་གཟུ་བོར་གནས་དགོས་པ་ལས་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་དབང་དུ་སོང་ན། ཤེས་རྒྱུད་གཟུ་བོར་གནས་མི་ཐུབ། དེ་མ་ཐུབ་ན་བྲིས་ཚད་ཐམས་ཅད་བདེན་དྲང་གི་ཡིག་ཆ་ཞིག་འོང་མི་ནུས་སོ། དེ་ཕྱིར་རང་གིས་ཤེས་ཚོད་ཀྱིས་རྫུན་དང་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་དྲི་མས་མ་བསླད་པར་བྲི་བ་ལ་ཞུགས་སོ། །

མཁ༷ས་གྲུབ་དོན་གྱི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་དཔལ་ལྡན་ཉི་མའི་ཞབས་སེན་རྡུལ། །
མཁ༷ས་མང་རལ་བའི་ཅོད་པན་མེ་ཏོག་ངོ་མཚར་དཔལ་གྱིས་མཛེས་པ་ཡིས། །
མཁ༷ས་པའི་མིང་གི་ཀུན་ད་སར་བ་གྲགས་པའི་འདབ་མ་ཟླུམ་པོའི་གཟུགས། །
མཁ༷ས་རློམ་ཕྲག་པའི་རྩ་རྐང་ཕྲ་མོ་འདར་བའི་ཉམས་ཀྱི་རྩེ་ན་གཡོ། །

རྣམ༷་དཔྱོད་གསར་བའི་བློ་ལྡན་གཞོན་ནུའི་ལུས། །
རྣམ༷་པར་མཛེས་བྱེད་བྱི་དོར་བྱས་པའི་རྒྱན། །
རྣམ༷་པ་དཀར་པོའི་མདངས་འཛིན་མུ་ཏིག་ཕྲེང་། །
རྣམ༷་མང་རིག་པའི་རྩེད་འཇོ་དང་བཅས་འབུལ། །

       དེ་ལ་འདིར། མཁས་པ་སྔ་ཕྱིའི་བཞེད་ཚུལ་དང་གསུང་རྩོམ་གནང་ལུགས། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་རང་ལུགས་དང་ནང་གི་འགལ་མཚམས། ད་ལྟ་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དག་ན་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་དུ་མས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཚུལ། ལ་ལས་རང་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་རེ་བཟུང་ནས་ཡི་གེ་བྲི་ལུགས་སོགས། དེ་དག་གི་དོན་སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་བཞག་སྟེ། རང་གི་བལྟ་ཚུལ་གསལ་བོར་བཤད་ན། བོད་ཡིག་ནི་སྲོང་བཙན་སྔོན་ལ་ཡོད་པར་མ་ཟད། གཉའ་ཁྲིའི་སྔོན་ནས་ཡོད་པར་ཐག་བཅད་ཆོག་གོ ཅིའི་ཕྱིར་ན། བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་སྐུ་དངོས་སུ་བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན། ཀོང་པོའི་བོན་རི་ཞེས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། བོད་ཀྱི་བོན་པོ་རྣམས་ལ་ལྷ་གསོལ་བ་དང་། འདྲེ་བཀར་བ་སོགས་རྒྱུའི་ཐེག་པའི་ལུང་གནང་། ཀོང་བཙུན་དེ་མོ་ལ་སོགས་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཁམས་སྐྱོང་བར་ཁས་བླངས། སླད་ནས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པའི་བསྟན་པ་དར་བའི་ཐུགས་སྨོན་གནང་བ་སོགས། སྟོན་པའི་མཛད་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་དུ་མར་གསུངས་པས་ན། སྐབས་དེ་ནས་བོད་ན་རྒྱུའི་ཐེག་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་ཡོད་ངེས་སོ། དེས་ན་རྒྱུའི་བོན་དེ་རྣམས་ཡི་གེའི་ཐོག་ནས་མ་གཏོགས་བློ་ཐོག་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དཀའ་འོ། འོ་ན་གཤེན་རབ་བྱོན་དུས་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་བོན་པོ་དེ་རྣམས། གཤེན་རབ་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བོན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ངེས་ཏེ། གཤེན་རབ་སྔོན་ནས་ཡང་དག་པའི་བོན་དང་། ལོག་པའི་བོན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡབ་རྒྱལ་བོན་ཐོད་དཀར་དང་། ཡུམ་རྒྱལ་བཞད་མ་གཉིས་སངས་རྒྱས་སོ། ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་བོན་དང་། གཞན་ལྟ་ལོག་གི་བོན་ཀྱང་མང་དུ་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན། ཤཱཀ་ཐུབ་སྔོན་དུ་དམ་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་ལ་ལོག་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། དེ་ཡང་ཐུབ་པ་ཡུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་མའི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་སྐབས་ཡུམ་གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་ཞེས་པའི་གསོ་སྦྱོང་དེ་དམ་ཆོས་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་བའི་སྟོན་པ་དུ་མའི་ཆོས་དེ་ལོག་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་བོན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་པོ། གཤེན་རབ་དང་ཤཱཀ་ཐུབ་གཉིས་ལས་མེད་སྙམ་པ་ནི་ཐོས་རྒྱ་ཆུང་བའི་རྟགས་ཁོ་ནའོ། དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་མེད་ན་གཉའ་ཁྲི་རྒྱལ་པོར་བཀུར་བའི་བོད་མིའི་ཁྲོད་ན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཞེས་ཡོན་ཏན་ཅན་དེ་དག་ཡོད་མི་སྲིད། ཤེས་པ་ཅན་ཞེས་པ་བེམ་ཤེས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅེས་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་ག་ལ་ཡིན། ཤེས་བྱ་ལ་མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ནི། མགོན་ཤེས་ལྷ་བོན་ནམ་ལྷ་མཆོད་པ། གཡང་ཤེས་ཕྱྭ་འགུགས་པ། འགྲོ་ཤེས་གླུད་གཏོང་བ། འདུར་ཤེས་སྲིད་གཤེན་པ། གཙང་ཤེས་སེལ་འདེབས་པ། སྒྲོལ་ཤེས་མཐུ་གཏོང་བ། ཕན་ཤེས་སྨན་པ། སྐོས་ཤེས་རྩིས་མཁན་པ། སྨྲ་ཤེས་གཏོ་དགུ་བ། ལྡིང་ཤེས་ཤ་བ། འཕུར་ཤེས་ཇུ་ཐིག་པ། འགྲོ་ཤེས་འཕྲུལ་བོན་པ་སོགས་ཡིན་པས། རྒྱུའི་བོན་པོའམ་ཤེས་ཡོན་ཅན་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དེ་ཆུང་ངུ་ཞིག་མིན་པས་ཡི་གེ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ག་ལ་ནུས། ལྷ་མཆོད་ནས་མགོན་སྐྱོབ་བྱེད་པ། ཕྱྭ་གཡང་འགུགས་པའི་ཆོ་ག སྐུ་གླུད་གཏོ་མདོས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་གེགས་སེལ་བ། སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཤི་བའི་འོག་ཏུ། ཤི་འདྲེ་གཤེད་མ་འདུལ་བ་དང་། རིགས་དྲུག་གནས་ནས་འདྲེན་པའི་ཐབས་ལ་ཐེག་པ་བཞི་བ་སྲིད་གཤེན་ལྟར། འདུལ་སྦྱོང་བྱ་བའི་ཆོ་ག་དང་། མནོལ་བ་གཙང་བར་བྱེད་པ་ལ། སེལ་དཀར་ནག་སོགས་ཀྱི་ཆོ་ག བསྒྲལ་བའི་ཞིང་ལ་མཐུ་གཏོང་བ། ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་སྨན་གྱིས་བཅོས་ཐབས། ལེགས་ཉེས་བླང་དོར་རྩིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་སོགས། པོ་ཏི་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ཞིག་མིན་ཐག་ཆོད་པས་ཡིག་ཐོག་ནས་མ་གཏོགས་བློར་འཛིན་མི་ཐུབ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། འོ་ན་གཉའ་ཁྲིའི་སྔོན་ནས་བོད་ལ་ཡི་གེ་ཡོད་ན། དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་བཟོ་བསྐྲུན་མཛད་པ་པོ་སུ། ཚུལ་ཅི་ལྟར། གྲངས་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཅེ་ན། མི་ཡུལ་ན་སངས་རྒྱས་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཡི་གེ་ཡོད་མྱོང་བ་སྨོས་དགོས་ལ། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུ་ཙམ་ན། ཐབས་ཀྱི་མཆོག་སྲིད་པ་སངས་པོ་འབུམ་ཁྲིའམ་ཁྲི་རྒྱལ་ཁུག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུལ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས། འབྱུང་ལྔའི་ཡི་གེ་ལྔ་ལས་གྲངས་ངེས་པའི་ཐོ་ཡིག་བཞི་བཅུ་མཛད་དོ། དེ་ཡང་ཡི་གེའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། མཛོད་ལས། ཡི་གེའི་འདུ་བྱེད་ཁམས་གསུམ་འཁོར། །དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཅེས་པའི་འགྲེལ་བར། དོན་ལ་ཡི་གེས་མཚོན་ཅིང་ཚིག་དོན་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཀ་དང་བ་གཉིས་འདུས་པ་ལས་ཀ་བ་གྲུབ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ཞེས་གསུངས། མཚན་གཞི་ནི། ངོ་བོ་འཕྲུལ་ཡིག་བཞི་བཅུའོ། ཞེས་པས། ཀ་སོགས་འཕྲུལ་ཆེན་ཡིག་འབྲུ་སུམ་ཅུ་དང་དབུ་ཁྱུད་སོགས་བཅུ་སྟེ་བཞི་བཅུའོ། མཛོད་ལས། ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་