དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་འདིར་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གྱི་བསྟན་པ་དར་མྱོང་བ་ཐོས་མྱོང་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་མི་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང༌། ཐོས་མྱོང་ཡོད་ཀྱང་ལྟ་སྤྱོད་བཟང་ངན་དང་ལེགས་ཉེས་ཅི་ཡིན་མི་ཤེས་པའམ། ཡང་ན་ལྟ་སྤྱོད་མ་དག་པར་འཁྲུལ་ནས་ལོག་པར་སྨྲ་མཁན་ཆེས་མང་སྟབས། དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཁོ་ཚོས་ནང་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རིང་དུ་དོར་ཏེ་རང་ཕྱོགས་མི་དཔུང་མང་ཐབས་ཁོ་ན་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་གྲས་སུ་བཞག་སྟེ་བོན་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་མེད་ཅིང་།བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་གསོལ་འདྲེ་ཕུད་ཀྱི་ཆོ་ག་མཁན་ཁོ་ནར་འདོད་པ་དག་ལ་ཡིན་ལུགས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ཇི་བཞིན་མཁྱེན་འདོད་ཅན་གྱི་བློ་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱུས་ཡོད་ལམ་སྟོན་ལྟ་བུའི་གསོས་སུ་དམིགས་ཏེ། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བར་བོད་དུ་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གྱི་བསྟན་པ་དར་བ་ར་སྤྲོད་ཙམ་བྱེད་ཁུལ་བགྱིད་ན།
ཐོག་མར་ཡི་གེ་ནི་གང་གིས་མཛད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོ་སྲིད་པ་ཡེ་སངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སངས་པོ་འབུམ་ཁྲིས་མཛད་ལ། དེ་ནས་འོལ་མོའི་གླིང་དུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་དང་པོ་སངས་པོ་འབུམ་ཁྲིས་ལོངས་སྐུའི་རྩ་ཡིག་ལས། སྣང་སྲིད་སིལ་བུར་མཆེད་པའི་རྒྱུ་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་དང་འབུམ་གཉིས་སུ་སྤྲུལ་ཞིང་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ 《མདོ་གཟེར་མིག》ལས། “སངས་པོ་འབུམ་ཁྲིའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད།། ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་དང་འབུམ་གཉིས་ནི།།སྣང་སྲིད་སིལ་བུར་མཆེད་པའི་རྒྱུ།།”ཞེས་སོ།། དེའང༌ལོངས་སྐུས་མཛད་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡི་གེ་བསླབ་དུ་འདོད་པ་རྣམས་ལ། སློབ་མི་དགོས་པར་འཕྲད་མ་ཐག་འདོན་ཤེས་ཤིང་དོན་གོ་བ་སྟེ《དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་རབ་ཏུ་འབར་བའི་མདོ》ལས།“ཐབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སངས་པོ་ཡི།།ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་དང་འབུམ་ཡོད་ན།། དེ་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོ་སེམས་ཅན་གྱིས།།ཡིག་རྩིས་མ་བསླབས་རང་རྡོལ་ཤེས།།གཤེན་རབ་སྟོན་པས་བསྟན་པ་བཞིན།།བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་གོ།”ཞེས་གསུངས། དེའང་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དབང་དམན་པས། དཔོ་བཟའ་ཐང་མོ་བདུད་ཁྱབ་པས་བསླུས་སྐབས། གཏོ་སྒྲོམ་མེར་བསྲེགས་པས་མ་བཞུགས་པར་སླར་ཡི་གེ་ལ་ཐིམ་ནས་ནུབ་བོ།། འོན་ཀྱང་སངས་པོ་འབུམ་ཁྲིའི་བྱིན་རླབས་དང་སྟོན་པའི་ཐུགས་རྗེས། ཡིད་ཀྱི་ཁྱེའུ་ཆུང་གིས་མེ་ལ་བརྙབས་པས། བེའུ་བུམ་ཚིག་འཕྲོ་སྤར་གང་ཐོབ་པ་ལ་ཡི་གེ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་མ་ཚིག་པར་བཞུགས་པས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས། དག་པའི་རྩ་ཡིག་གམ་ངེས་པའི་ཐོ་ཡིག་བཞི་བཅུའི་གདངས་ལས་འཕྲུལ་ཡིག་བཞི་ཅུའམ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་སྤྲུལ་ཏེ《མདོ་གཟེར་མིག་ལས》ལས།“གཏོ་ཡི་བཀའ་སྒྲོམ་བདུད་ཀྱིས་ཞུགས་ལ་བསྲེགས། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་ལུས། །སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་འཕེལ། །ཕྱི་རབས་དོན་དུ་སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ་བྲིས། །”ཞེས་དང༌། 《གཡུང་དྲུང་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུད》ལས། “མཐིང་མཐོན་བཻཌཱུར་འོད་ཀྱི་གླེགས་བམ་ལ། །སྟོན་པའི་ཐུགས་ལས་བདེན་པའི་འོད་བྱུང་ནས། །སྐྱེས་བུ་བཟོ་ལ་རིག་པའི་རྩལ་རྫོགས་པས། །འཕྲུལ་གྱི་ཡིག་རྨད་སུམ་ཅུའི་འབྲུ་བཀོད་ནས། །ལྷག་པའི་ཡིག་འབྲུ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྒྱན་བཀོད་ཅིང༌། །སྟོང་གི་སྤྱི་ཕུད་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ།།”ཞེས་གསུངས། ཡིག་འབྲུ་སུམ་ཅུས་བོན་གྱི་ཁོག་ཀྱང་དབུབ། ། མགོ་ཡིས་ལམ་དྲངས་ཤད་ཀྱིས་མདོ་ཡང་བཅད། །ཚེག་གིས་བར་ཕྱེ་མི་འཁྲུགས་གསལ་བར་སྙོམས། །གུག་འགྲེང་ན་རོ་ཞབས་ཀྱུ་ཡ་བཏགས་ཀྱིས། །སྐབས་སྦྱོར་དོན་དུ་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཏགས། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིས། ཡིག་འབྲུ་ཀ་རྨད་སུམ་ཅུས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གམ་བོན་གྱི་ཁོག་དབུབ་པ་སྟེ་མིང་གཞིར་བཟུང་ནས། དེ་ལ་ཡན་ལག་གི་ཡི་གེ་མགོ་ཤད་ཚེག་གསུམ། སྔོན་རྗེས་དབྱངས་འདོགས་དང༌། དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ་སོགས་ཀྱི་མིང་ཚིག་དུས་གསུམ་བྱ་བྱེད་སོགས་གསལ་བར་བཤད་པའི་དོན་དུ་རྒྱས་པར་སྦྱོར་དགོས་པར་བསྟན་པས། ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པས་བརྩམས་ཞེས་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ཟུར་ཟ་མི་བྱའོ།། བོད་ཡིག་གི་གཟུགས་ཀྱང《དྲན་པའི་བཀའ་ཐང》ལས།“དེ་ཚེ་ཞང་ཞུང་སྟོང་རྒྱུང་མཐུ་ཆེན་དང༌། །བོད་ཀྱི་གཤེན་པོ་ཤ་རི་དབུ་ཆེན་དང༌། །ལི་ཤུ་སྟག་རིང་ལ་སོགས་པཎ་གྲུབ་འགའ། །རྫུ་འཕྲུལ་རྩལ་གྱིས་རྟག་གཟིག་ཡུལ་དུ་བྱོན། ། བོན་སྡེ་ཆེན་པོ་ཁྲི་དང་དྲུག་སྟོང་དང༌། །ཞང་ཞུང་ཡུལ་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་ལོ་ཙཱ་མཛད། །དག་པ་ལྷ་ཡི་སྐད་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི། །རྟག་གཟིགས་སྐད་དུ་སྤུངས་ཡིག་དག་ཏུ་བསྒྱུར། །སྤུངས་ཡིག་ཞང་ཞུང་ཡིག་རྒན་ཉིད་དུ་བསྒྱུར། །ཡིག་རྒན་སྨྲ་སྦྲག་སྨར་ཆེན་སྨར་ཆུང་བསྒྱུར། །སྨར་ཆུང་དབུ་ཆེན་གཟབ་ཏུ་བསྒྱུར་བར་བྱས། །གཟབ་ལས་འབྲི་ཚ་བོད་ཀྱི་ཡི་གེར་བསྒྱུར། །”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ངོ་བོ་འཕྲུལ་ཡིག་བཞི་བཅུ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང༌། གཟུགས་བརྙན་རིམ་པར་བསྒྱུར་བའི་ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་ཞང་ཞུང་དར་མ་དིར་གྱི་ཡི་གེ་ཡིན་ཞེས་སྔ་རབས་མཁས་པས་གསུངས་སོ།།
དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཆོས་མཛད་ཕལ་ཆེར་བ་ཞིག་གིས། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཡན་ལ། བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་ཅིང་ཡི་གེའི་སྲོལ་ནི། བློན་ཆེན་ཐོན་མིས་གསར་གཏོད་བྱས་ཟེར། ལོ་རྒྱུས་ལོག་པར་སྨྲ་བ་མང་བོ་ཞིག་གིས། གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ཡན་ཆད་རྒྱལ་རབས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་གི་རིང་ལ། ཆབ་སྲིད་བོན་དང་སྒྲུང་ལྡེའུ་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱངས། ཕྱྭ་སྣང་འཕྲུལ་སྲིད་བཞི་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་རྣམས་དར་བས། བོད་ཡུལ་དུ་གྲུབ་མཐའ་སྔ་བ་གཡུང་དྲུང་བོན་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནས་བྱུང་ཟེར། དེ་ཡང་ངག་ཐོག་ནས་བརྒྱུད་པ་ཙམ་ལས་ཡི་གེ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཞལ་མཐུན་ཏེ་མགོ་བོ་བཅད་ནས་མཇུག་མ་བརྒྱན་ཟེར་བ་འདི་འདྲ་ལ་གོ་དགོས་སམ་སྙམ་མོ།།
རྒྱལ་རབས་དེ་དག་གི་དུས་སུ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ཆེས་དར་བའི་ཁུངས་བཀབ་ནས། རང་བསྟན་ལ་ཤིན་ཏུ་བསྟོད་ཁུལ་གྱི་ལུགས་སུ་སྣང་མོད་ཀྱང༌། དེ་ནི་རང་ཅག་ཡབ་མེས་གོང་མ་རྣམས་དང་རང་ཡུལ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་ལ་བསྐུར་འདེབས་དང་དམའ་འབེབས་བྱས་པ་དང༌། མ་ཟད་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐམས་ཅད་ཁུངས་མེད་ལུང་མེད་དུ་བཏང་བ་མ་ཚོར་རམ། འོ་ན་གོང་དུ་བཤད་པའི་རྒྱལ་རབས་དེ་
|