༄༅། །བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྣམས་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་སྒྲོན་མེ་ཆུང་ངུའི་འོད་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས།

སྲོང་བཙན་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞེས་པའི་སྐབས། ཐང་གི་གོང་མ་གཉིས་པ་ ཐང་ཐེ་ཙུངཐང་༼唐太宗༽གོང་མའི་ཁྲིར་བཞུགས་ནས་སྲིད་བསྐྱངས་པ་དང༌། དེ་ནས་ལོ་གསུམ་སྟེ། སྤྱི་ལོ ༦༢༩ སྲོང་བཙན་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་བཞེས་སྐབས་ཡབ་རྒྱལ་པོ་གནམ་རུ་སྲོང་བཙན་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཕུལ་ནས་སྲོང་བཙན་བོད་ཀྱི་རྗེ་བོར་མངའ་གསོལ། དེ་ནས་ ཡབ་འདས། སྲོང་བཙན་གྱིས་སྲིད་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཐང་ཐེ་ཙུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་སྐུ་ཚེ་ཡུན་ཕལ་ཆེར་མཉམ། སྤྱི་ལོ ༦༤༩ ས་བྱ་ལོར་ཐང་ཐེ་ཙུང༼唐太宗༽དགུང་ལོ་ང་གཉིས་པ་ལ་འདས། དེའི་ཕྱི་ལོ་ལྕགས་ཁྱི་ལ་ཐང་ཀོ་ཙུང༼唐高宗༽ཁྲིར་བཞུགས་པ་ལ་སྲོང་བཙན་ནས་རྒྱ་དཔོན་ཆན་སུན་བརྒྱུད་ནས་གོང་མར་ཡི་གེ་བཏང་བར། གནམ་གྱི་སྲས་ཁྲི་ལ་གསར་དུ་བཞུགས་པ་ལགས། གལ་ཏེ་གོང་མའི་ཆབ་འབངས་ངོ་ལོག་པ་བྱུང་ན། ཁོ་བོས་དམག་བཏང་སྟེ་གྲོགས་དན་བྱས་ཆོག འདིར་གསེར་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམ་གྲངས་བཅོ་ལྔ་གོང་མའི་མདུན་དུ་ཕུལ། ཞེས་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རྒྱའི་ཡི་གེ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ལས་གསལ། དེ་ལ་ཐང་ཀོ་ཙུང༼唐高宗༽གིས་སྲོང་བཙན་ལ་ཧུ་མ་དུ་ཝེ་༼ཧྥུ་མ་ཏུ་ཝེའི驸马都尉༽ཞེས་པ་མག་པའི་ཆོ་ལོ་དང༌། སའི་ཁུན་དབང༼ཤིས་ཧེའི་ཅུན་ཝང西海郡王༽ཞེས་པ་མཚོ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བོའི་ཆོ་ལོ་གནང་བ་བསྐུར་ཞེས་དང༌། ཕོ་ཉ་བ་ལྷ་སར་འབྱོར་སྐབས་སྲོང་བཙན་འདས་ཟིན་ཞེས་དེབ་དམར་ལས་གསལ་བར་བཤད་དོ།།
    ཡང་ལྕགས་ཕོ་ཁྱི་ལ་སྲོང་བཙན་འདས་རྗེས་སུ་སྲས་གུང་སྲོང་སྔར་ནས་འདས་ཟིན་པས་མང་སྲོང་མང་བཙན་ལོ་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྲིད་ཁྲིར་བཞག་སྟེ། བློན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་སྲིད་སྐྱོང་རོགས་མཛད་ཅེས་པ་དང༌། དེ་ཡང་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་ལྟར་ན་ལོ་བཅོ་ལྔ་དང༌། དེབ་དཀར་ལྟར་ན་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ལོན་ནས་མགར་འདས་པར་བཤད་པ་དང༌། གཙུག་ཕྲེང་གིས་ཡུ་གྱར་ཡུལ་བླངས་པའི་དམག་ཐོག་ཏུ་འདས་ཞེས་པ་སོགས་ལ་དཔྱད་ན་བལ་བཟའ་དང་རྒྱ་བཟའ་བསུ་སྐབས། མགར་བློན་པོ་རྒན་གྲས་ཡིན་ཟེར་བས། སྲོང་བཙན་གྱ་གཉིས་ལ་བཞུགས་ན། སྐབས་དེར་མགར་ལོ་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བ་ཡིན་དགོས་ཤིང༌། དེ་ནས་སྲས་ལ་སྲིད་སྐྱོང་རོགས་ལོ་དེ་ཙམ་དུ་མཛད་ན། ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ལྷག་གི་སྐབས་སུ་དམག་དཔོན་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་སོགས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། དེ་བས་ན་སྲོང་བཙན་སོ་བཞི་ལ་འདས་པ་ཁས་ལེན་དགོས་སྙམ། སྐུ་ཚེ་མ་རིང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང༌། སྲས་གུང་སྲོང་འདས་རྗེས་སླར་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་སྐབས། ཁྲིམས་ཁང་དུ་མི་མང་པའི་མིག་བྲུས་པ། ཡན་ལག་བཅད་པ་སོགས་ཡ་ང་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་བཀོལ་བ་དང༌། བཙུན་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་འདོད་ལྟར། ཕོ་བྲང་མང་པོ་བཞེངས་པའི་དོན་དུ་འདངས་རྣམས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལྟ་ཅི་སྡུག་བསྔལ་བས་ཚེ་སྲོག་འདོར་དགོས་པ་ཡང་མང་དུ་བྱུང་ཞིང་འབངས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཐུག་ནས་གནོད་འཚེ་བྱུང་བ་རེད་དེ། རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོ་གཉིས་ཏེ་གསུམ་པོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐུའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་ཚུལ་བཤད་པ་དང༌། སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོས་སྤྲུལ་པའི་མི་ལ་ཆད་པ་བཅད་པ་ཟེར་བ་སོགས་དང་གཤེགས་ཚུལ་མི་ལེགས་པ་དང༌། གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཚུལ་མ་འགྲིགས་པ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ལས་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་གིས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།
    རྒྱལ་པོ་ཉིད་སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ཐུགས་དམ་གྱི་ཉམས་ལེན་དང་ཞལ་འདོན་ནི། ཞི་བ་གཡུང་དྲུང་ཡོངས་རྫོགས། ཁྲོ་བོ་ངོ་མཚར་རྒྱས་པ་དང་གསེར་ལུང་དྲི་མེད། ཉི་ཁྲི་ཆིག་འབུམ། དྲི་མེད་ཤེལ་མདོ་རྣམས་ཡིན་ཞེས་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ལས་གསུངས་ཚུལ་ལྟར་ལ། སྐུ་ཚེ་དཀྱིལ་ནས་རྒྱ་གར་བན་དེ་མང་པོ་བྱོན་ནས་ཐུགས་ཅུང་ཟད་འགྱུར་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ཟ་མ་ཏོག རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ། མདོ་སྡེ་པད་དཀར་རྣམས་དང་སྔ་མ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་བཞེས་མཛད། དེ་རྗེས་གྲུབ་མཐའ་འགྱུར་བས། རྒྱ་གར་བན་དེ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཚད་མེད་མཛད་དེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དངོས་ཡིན་པ་དང༌། སྲོང་བཙན་ལ་ཨ་མི་དེ་ཝའི་དབུ་བྱུང་ཚུལ། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ནས་བོད་ལ་རྒྱལ་པོ་མགོ་གཉིས་པ་བྱུང་ཞེས་སྐྲག་ནས་གུས་འདུད་བྱས་ཚུལ་དང༌། རྒྱལ་པོ་ཕན་ཚུན་ལ་སྐྱེས་དང་ཡི་གེ་བསྐུར་རེས་མཛད་ནས་གཟོད་ཡི་གེ་དགོས་ཚུལ་ཤེས་ཏེ། ཐོན་མི་རྒྱ་གར་དུ་མངགས། སམྦྷོ་ཊ་རྒྱ་གར་དུ་ལེགས་པར་འབྱོར་ནས་གསེར་བྲེ་གང་དང་གསེར་གྱི་པ་ཏྲ་སོགས་ཕུལ་ནས། པཎྜི་ཏ་ལྷ་རིག་པའི་སེང་གེ་ལས་སྒྲ་པ་ཎི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ། ཀ་ལ་པ། ཙནྟྲ་པ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱུད་ཉེར་གཅིག་སོགས་བསླབས་ནས་ཤེས་པ་མ་ཟད། ལོ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གི་བྱ་བ་མཐའ་དག་ཀྱང་ལེགས་པར་གྲུབ། དེ་ནས་བོད་དུ་བྱོན་ནས་བོད་ཡིག་གསར་དུ་བཟོས། དེ་ལ་དཀའ་ངལ་བྱུང་ཚེ་རྨི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཅ་ཆ་ཇ་དང་ཞ་ཟ་འ་སྟེ་ཡི་གེ་དྲུག་དགོས་པ་གཟོད་ཤེས་ཚེ་ཡི་གེ་དྲུག་གསར་དུ་བསྣན་ནས་སྐད་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་སོགས་བཤད་པ་ནི། སྔོན་བོད་ན་ཡི་གེ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཙམ་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ཡང༌། དོན་ངོ་མ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ལོ་གསུམ་ནང་དུ་སློབ་གཉེར་དང་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གི་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཁྱེན་རྩལ་ཆེ་བའི་སློབ་སྤོན་དེས། རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་ཅ་ལག ཇ་ཆང༌། འོ་ཞོ། ཟ་འཐུང་སོགས་ཡིད་ལ་མི་ཤར་བར། རྨི་ལམ་དུ་གཞན་གྱི་སྐད་ལ་ཉན་ནས་ཡི་གེ་དྲུག་དགོས་པ་ཤེས་སོང་ཞེས་པ་ཐོན་མི་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་མི་འགྲོ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡིད་ཆེས་ཅན་དུའུང་མི་འགྱུར་རོ། འོན་ཀྱང་འཇམ་དབྱངས་མི་ཡི་རྣམ་རོལ་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས། ཡི་གེའི་གཟུགས་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་བ་དང༌། སྒྲ་རིག་པའི་བརྡ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སུམ་བཅུ་བ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲའི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་ཚུལ་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་བརྩམས་པ་དང༌། བོན་ལུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འབྱུང་ཆེན་དང་འབྱུང་ཆུང་གི་རྣམ་བཞག་ལ་ཕོ་མོ་མ་ན་ལྷང་ལྷང་་གི་མིང་བཏགས་ནས་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་བརྩམས་པ་སོགས་ཕྱག་རྗེས་བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་བན་བོན་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་པར་སྣང་ངོ༌། དེས་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དག་ཆོས་ལུགས་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་དབང་དུ་སོང་ནས་ཆོས་ལུགས་སྔ་མ་རྩིས་མེད་དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། མཁས་པ་རང་རང་གི་གསུངས་པའི་ཤུགས་ལའང་སྔོན་ཆད་བོད་ལ་ཡི་གེ་ཡོད་པར་མ་ཟད་རིག་གནས་དར་ཡོད་པའང་ཅུང་ཙམ་རེ་གསལ་བར་ཐོན་འདུག་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ཀུན་ལས་གཉའ་ཁྲིའི་དུས་བོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་ལྡན་གྱི་ཡོན་ཏན་པ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་ལ་གོ་དགོས་ཤིང༌། ཤེས་པའི་གནས་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་སྔ་མ་རྣམས་ལས་བཤད་པ་ལྟར། ཁོ་བོས་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤེལ་གྱི་རྒྱང་མཐོང་ཞེས་པར་བྲིས་ཡོད་པས་འདིར་མང་དུ་དོགས། དེའི་ཁུངས་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་སྐབས། རྒྱུའི་བོན་གྱི་ལུང་གནངས་ཏེ་རིམ་བཞིན་འབྲས་བུའི་བོན་གསང་སྔགས་སྤྱི་སྤུངས་སྐོར་གསུམ་དང༌། རྫོགས་ཆེན་