ཡོད་པར་མ་ཟད། བོན་གྱི་འདོན་ཆོག་ཁག་ཏུ་ཡང༌། ལ་ལ་ཁྱུང་མོ་ལྡིང་གར་བྱེད། ། ལ་ལ་གཡུ་འབྲུག་རྔམ་གར་བྱེད། །ཅེས་པ་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །
གཞན་ཡང་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱའི་སྔོན་དུ་རྩོམ་གནང་མཛད་པའི་གཞན་སྡེ་བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱི་《དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་》ཡོངས་གྲགས་སུ་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ཞེས་པ་ལས་ཀྱང༌། བོན་གྱི་བླ་མ་ཁྱུང་མོས་བཟུང་བའི་བོན་དགོན་ཞིག་ཡོད་པ་བཅས་སྟོང་ཆེ་གྲྭ་ཚང་བཞི་ཟེར།༢༦ ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཁྱུང་མོ་ཞེས་བྲིས་འདུག་པ་བཅས། གོང་ཞུས་གནའ་དེང་རང་གཞན་གྱི་ལུང་ཚིག་དེ་དག་ལ་ཞིབ་མོར་དཔྱད་པས་ཀྱང་ཁྱུང་མོ་ཞེས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་སྔ་རབས་ཀྱི་བོན་གཞུང་ཁག་ཏུ་སྔར་ནས་རྒྱུན་འཇགས་སུ་ཡོད་པར་རྟོགས་ཐུབ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱུང་མོ་དགོན་པའི་མཚན་ཟུར་གྱི་ཁྱུང་མོ་ཞེས་པ་ཡང་སྔར་ནས་རྒྱུན་འཇགས་སུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མ་ཟད། སྔར་ཡོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་ཁྱུང་མོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པར་སྔར་ལན་གྲངས་ཁ་ཤས་ལ་བགྲངས་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །
འདིར་ཡང་བོན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཞང་ཞུང་གི་རུས་རྒྱུད་ཁྱུང་མོ་ཞེས་པ་ལས་རིམ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། མཁས་པ་སོ་སོས་འགྲེལ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་དར་ཁྱབ་ཏུ་བཏང་ཡོད་པ་བཞིན། རྒྱ་ནག་འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་གི་ཡང་སྤྲུལ་ཉེར་གསུམ་པ་ཁོང་གི་སྐུ་རིང་ནས་ཀྱང་ཁྱུང་མོང་ཞེས་པའི་འབྲི་སྲོལ་འདི་ཧ་ཅང་ཁྱབ་རྒྱ་ཅན་ཞིག་ཏུ་སྤེལ་བ་བཞིན། དེང་སང་ཕལ་ཆེར་ཁྱུང་མོང་ཞེས་པའི་འབྲི་སྲོལ་འདི་བེད་སྤྱོད་སྤྱི་རྒྱུགས་སུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་འདྲ། མཁས་དབང་བོན་བརྒྱ་རིན་པོ་ཆེ་ཚང་གིས་ཀྱང་ལན་རེར་སྟོང་ཆེ་ཁྱུང་མོང་གྲྭ་ཚང་༢༧ཞེས་གསུངས་འདུག་པ་དང༌། དེ་མིན་ད་རུང་མཁས་པ་ལ་ལས་ཁྱུང་སྨན་དང༌། ལ་ལས་ཁྱུང་སྨོན་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་བཞིན་ཡོད་རུང༌། དེ་དག་ད་དུང་ཁྱབ་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆུང༌། མདོར་ན་ཁྱུང་མོང་དང༌། ཁྱུང་སྨན། ཁྱུང་སྨོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གསར་པ་འདི་དག་གི་གོ་དོན་ཡང་ཁོང་རྣམ་པ་རང་རང་ལ་བདེན་དོན་གསལ་ཐག་ཆོད་པ་རེ་ཕལ་ཆེར་ཡོད་ངེས་པས། འདིར་ཁོ་བོས་ཇི་བཞིན་དུ་འགྲེལ་པར་ཆ་འཇོག་མ་ཤེས་པ་དང༌། ཁུངས་མེད་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་འགྲེལ་མ་སྤོབས་པ་བཅས་ལ་ཉེས་འགལ་གང་ཡང་མེད་པར་ཞུ།
བཞི་པ། རིམ་བཞིན་དགོན་པའི་མཚན་དེ་འཕོ་འགྱུར་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར།
སྔོན་རྩེ་དབུས་ཨ་ལགས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དགོན་གནས་སྤར་ཏེ་རྒྱབ་རི་གདུགས་ཆེན་ཕྱར་འདྲའི་ཡུ་བའི་སྟེང་དུ་བླ་བྲང་བཞེངས་ཤིང༌། དགོན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་བསྐྲུན་མཛད་དེ་དགོན་པའི་མཚན་ལ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་༢༨ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་ཇེ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་སྟེ། སྟོང་ཆེ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་ཞེས་ས་གནས་ཀྱི་མིང་མགོ་ལ་སྦྱར་བ་དང༌། ད་དུང་གོང་ཞུས་བཞིན་སྟོང་ཆེ་སྟོན་པའི་རུས་རྒྱུད་ཁྱུང་མོ་ཡིན་པས། ཁྱུང་མོ་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་ཞེས་སོགས་བྲིས་ཏེ་ཕྱི་མ་འདི་ཁྱབ་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་གྱུར།
ཕྱིས་སུ་ཁྱུང་མོ་སྐུ་ཕྲེང་ཉེར་གསུམ་པ་སྟོབས་ལྡན་དབང་ཕྱུག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གསེར་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་ཏེ། དགོན་པ་བདག་གིར་བཞེས་པ་ནས་བཟུང་ཁྱུང་མོ་དགོན་པ་འདི་ཕལ་ཆེར་འདུལ་གཙང་ལ་བསྒྱུར་ནས་དགོན་པའི་མཚན་ཡང་ཁྱུང་མོ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་ཞེས་མཚན་ཞིག་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་གསོལ། དེ་ལྟར་དགོན་པ་འདི་ལ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། ཡོངས་གྲགས་སུ་ཁྱུང་མོ་དགོན་ནམ་ཁྱུང་མོང་དགོན་ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར་ཕྱི་མ་འདི་ཕལ་ཆེར་ཡུལ་སྐད་ཅིག་དང་ཡང་ན་ལུང་སྐད་ཅིག་ཡིན་ཡང་སྲིད་དོ། །
གང་ལྟར་གོང་མའི་གོ་དོན་ཁོ་བོས་རུས་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་ནས་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་དེ་ཅུང་ལེགས་པར་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་《ཁྱུང་མོ་དགོན་པའི་གདན་རབས་》ནང་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་བཀོད་ཡོད་པ་ལགས་ན་རྒྱ་ཆེ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་རིག་པའི་སྲང་ཁ་ལ་བཏེགས་ཏེ་རིག་པ་ཞིབ་མོའི་ལམ་ནས་ཐུགས་དཔྱད་གནང་སྟེ་ལམ་སྟོན་གྱི་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་བསྩལ་གནང་ཡོད་པར་ཞུའོ།། །།
ལུང་ཁུངས་མཆན་འགྲེལ།
1 ཁྱུང་མོང་དགོན། བོན་དགོན་འདི་ནི་མདོ་སྨད་ཁྲི་གཤོག་རྒྱལ་མོའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཡོད། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་དུ་སོག་བཙུན་སྟོན་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཆགས་བཏབ་གནང་བའི་འདུལ་དགོན་ཞིག་ཡིན། དགོན་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཅུང་རྒྱས་པར་གཟིགས་འདོད་ན་ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་《ཁྱུང་མོང་དགོན་པའི་གདན་རབས་》ལ་གཟིགས་གནང་ཡོད་པར་འཚལ།
2 《ཞང་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང༌།》 ནམ་མཁའི་ནོར་བུས་བརྩམས། ༡༩༩༠ལོར་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༢༦ལས་གསལ།
3 《Zhangzhung-Tibetan-English Contextual Dictionary》 བྲག་དཀར་རྣམ་རྒྱལ་ཉི་མ། 《ཞང་བོད་དབྱིན་གསུམ་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།》 ༢༠༠༣ལོར་འཇར་མེ་ནི་(Germany)ཡི་རྒྱལ་ས་རྙིང་པ་བྷོན་(Bonn)ནས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༤༨ལས་གསལ་བ་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན།
4 《ཞང་བོད་དབྱིན་གསུམ་གྱི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།》 གོང་མཚུངས། ཤོག་ངོས་༤༨ལས། རྣམ་བཤད་གསལ་སྒྲོན་ལྡེབ་༥༦།༡ལས། ཞང་ཞུང་སྟོད་ཀྱི་ས་འགྲེལ་སྐབས་དེའི་མཐོ་བ་ནི་སྔོན་ཁྱུང་པོས་བཟུང་པའི་ལུང་པ་ཞེས་དང༌། གོང་དུ་དྲང་དོན་མུན་སེལ་སྒྲོན་མ་ལས། ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་ཁྱུང་པོའི་ལུང་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གྲགས་པའི་རླངས་ཀྱི་སྐྱེ་རྒྱུད་ལྡེབ་༩།༡༠ལས། བྱས་མཁར་ཞང་ཞུང་ཁྱུང་པོས་བཟུང་བྱཞེས་པས་མཚོན་རུས་ཁྱུང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་པར་བན་བོན་གཉིས་ཀའི་དཔེ་གཞུང་ལས་གསུངས་ཚུལ་མཐུན་པར་སྣང༌། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།
5 《སྲིད་པ་ལས་ཀྱི་གཏིང་ཟློག་གི་རྩ་རྒྱུད་ཀུན་གསལ་ཉི་ཟེར་སྒྲོན་མ།》 བྲ་བོ་སྒོམ་ཉག་གིས་གཏེར་ནས་བཏོན། ཐོབ་གསར་དཔར་མའི་དཔེ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་༧༩ལས། ཁྲི་ཤེས་དཀར་པོ་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལས། གདུང་རྒྱུད་འཛིན་པའི་རྒྱལ་པོ་དྲུག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ། དམུ་གཤེན་ལྷའི་གདུང་རྒྱུད་དང༌། ཤཱཀ་རིགས་གར་གསས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད། ཧོས་རིགས་གནམ་གསས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད། དཔོ་རིགས་གསས་རྗེའི་གདུང༌། རྒྱ་ཧ་ཤང་རྒོད་གསས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད། གཉན་མཁའ་འགྱིང་གི་གདུང་རྒྱུད་དང་དྲུག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།
6 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ཕྱོགས་བསྡུས།》 མཁས་དབང་དཔལ་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས། ༡༩༨༨ལོར་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་དུ་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས་༣༧༦ལས་འགྲེལ་བཤད་གསལ་བར་གནང་ཡོད།
7 《གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་
|