རྒྱུ་ཐེག་བཞིས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤན་ཞུགས་སྐོར་གླེང་བ།

    དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མེ་ལོང་ལས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྔོན་གྱི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་བོད་མིའི་བསམ་བློ་འདུ་ཤེས་དང་སྲིད་དབང་གི་ཚལ་ཡངས་པོ་འདིར་ཡུག་གཅིག་ཏུ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བ་ནི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་བོན་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་བོན་ཞེས་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་དང་དེའི་ཤན་ཞུགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ནང་འཕེལ་འགྲིབ་ཅི་རིགས་བརྒྱུད་དེ་དེང་གི་དུས་བར་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཙན་པོས་བསྣུབས་ཀྱང་མ་ནུབ་ལ་ཕྱི་འབྱུང་གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཚབ་བྱེད་དུ་མ་སོང་བར་གཞིགས་ན། ཇི་སྐད་དུ་དྲན་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཞལ་ནས།“མི་རེའི་ཁོང་ན་མི་མཐུན་ཚད་མ་རེ།།དེ་ཡི་རྒྱབ་སྐྱོར་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་ལུང་རེ།།”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བོན་ཞེས་པ་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་བརླང་རི་འདྲ་བ་ཙམ་མཆིས་པ་གོར་མ་ཆག་པས། འདིར་གླེང་འདོད་པའང་སྤྱིར་བོད་ཀྱི་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་ཏུ་བོན་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དངོས་བརྒྱུད་གང་རུང་ནས་ཚད་དང་རིམ་པ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཤན་ཞུགས་ཐེབས་ཡོད་ནའང་དེ་དག་ལས་ཀྱང་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་སྲོལ་བཏོད་པའི་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་དང་ཁྱད་པར་དུ་དེའི་ནང་གསེས་སུ་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་འོག་མ་བཞི་ནི་མཐོ་མགོ་ནག་མི་ཡི་རྒྱལ་བོ་དང་དམའ་སྐྱ་སེར་འབངས་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པར་གཞུང་ལུགས་སྲོག་གི་རི་རབ་བརླིང་ཞིང་དངོས་ཡོད་འཚོ་བ་དང་དམ་དུ་འབྲེལ་ཡོད་པས། གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་དར་བ་ཉིད་ནས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་བོད་མིའི་སེམས་ཀྱི་ཆུ་གཏེར་ཡངས་པོར་གཟེགས་མ་ཐིམ་པ་ལྟར་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་སོགས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ཐེབས་ཤིང་དུས་སྐབས་དེར་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཐོན་ཡོད་པས་འདིར་དེ་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་ན།

གཅིག  བསམ་བློའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཐད་དུ་ཤན་ཞུགས་ཚུལ།

    དེ་ཡང་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་སམ་དེ་སྔོན་ཙམ་ནས་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་པ་དམའ་བ་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ངོས་ཟིན་གྱི་གོ་རྟོགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་སྟབས།  མི་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་བློས་མི་བཟོད་ཅིང་དཔག་དཀའ་བར་བརྟེན་སེམས་ངོར་འཇིགས་སྣང་སྐྱེས་ཤིང༌། སྣོད་བཅུད་གཉིས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བའི་མིའི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྟེ། མཐོ་སྔོ་བསང་གི་ནམ་མཁར“ལྷ”དང་བར་མཐོ་ཞིང་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་རི་བོར“གཉན”དང་དམའ་རྒྱ་མཚོ་དང་རྩི་ཤིང་ལ“ཀླུ”སོགས་གནས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་བསམ་བློའི་བག་ཆགས་འདི་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་མ་དར་གོང་ནས་གནའ་མིའི་རྒྱུད་ལ་ཁྱབ་བརྡལ་དང་གཏིང་ཚུགས་སུ་མཆིས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས“བཙན་བོན”དང“བདུད་བོན” “ཁྱབ་བོན”སོགས་ཀྱང་རྐྱེན་དེ་ལས་བྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དམར་མཆོད་བྱེད་པ་ཡིན་སྟབས། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དང་དཔེ་ཆ་དག་ལས་དུས་སྐབས་དེར“བོད་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཡུལ”དང་“མུན་པའི་ཡུལ” “ཤ་ཟན་སྲིན་པོ་གདོང་དམར་བོད་ཀྱི་ཡུལ”ཞེས་བརྗོད་པའང་དོན་ལ་གནས་ཤིང༌། དཔེར་ན«མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར»{1}གཏེར་མ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། བོན་ལུགས་འདི་དག་གིས་ལོ་རེའི་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་དུས་ཚིགས་བཞིར་ཤ་ཡུ་མོ་དང་གཡག་ལུག་ར་གསུམ་སོགས་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་བསད་ནས་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དེས་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློ་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ཁྲག་གིས་བརྫིས་ཡོད་པ་མ་ཟད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེལ་ཡོད་པའང་ཤུགས་སུ་རྟོགས་ནུས་སོ།། དེ་ཡང་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དེར་གཞུང་ལུགས་ཡོད་མེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་མི་མང་ཤོས་ཀྱི་འདོད་བློ་སྐོང་ཐུབ་པའམ་དུས་སྐབས་དེའི་གནས་བབ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་མི་རྣམས་ཀྱི་བློ་ཁ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པས། ད་ལྟ་རྨོངས་དད་དང་གདུག་རྩུབ་ཏུ་བསམ་པའི་གདོད་མའི་བོན་ལུགས་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་མ་བྱུང་བ་མི་སྲིད་དེ། འདིའི་སྐོར་གཞན་ནས་དེང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་འབྲས་བུ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་པས་བསྐྱར་ཟློས་ཀྱི་ངལ་བ་ལྷུར་ལེན་མི་དགོས་སོ།།མདོར་ན་གདོད་མའི་བསྐལ་བ་དེའི་སྐབས་སུ་འཚོ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད“ལྷས”བདག་དུ་བཟུང་ཡོད་པར་འདོད་དེ། མཁས་པ་ལྡེའུ་མཛད་པའི«རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ»{2}ལས་གསུངས་པ་ལྟར“ཆར་བབས་པའི་གྲངས་ལས་མང་བའི་ལྷ”སྣ་ཚོགས་མཆིས་ཏེ། དཔེར་ན་མཐོ་ལ་རྩས་ཀྱི་ལྷ། རྨ་གྲུ་རྩས་ཀྱི་ལྷ། ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ལྷ། མཁར་གྱི་རྩེ་ལྷ། ཕྱི་ལྷ་དང་ནང་ལྷ། སྒོ་ལྷ་དང༌།གཞན་ཡང་རྟ་ལྷ། གཡག་ལྷ། བ་ལྷ། ལུག་ལྷ་སོགས་སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་ལྷ་དང་ཐབ་ལྷ། ཆང་ལྷ། ཁང་ལྷ་སོགས་ལྷ་མང་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ནི་རང་རེ་གདོད་མའི་བོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་གཞན་ལའང་མཆིས་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་རིགས་ཀྱིས་ད་ལྟའང་དམངས་ཁྲོད་ནས་ལོ་རེའི་བོད་ཟླའི་ཚེས་ཉེར་གསུམ་ཉིན“ཐབ་ལྷ”མཆོད་པའི་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་མཆིས་པ་ལྟ་བུའོ།། དེས་ན་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་དེའི་གོང་ཙམ་དག་ཏུ་གནའ་རབས་ཀྱི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་ནག་མིས་རང་བྱུང་ཁམས་བཅོས་བསྒྱུར་དང་རང་གི་ལས་དབང་སྐྱིད་སྡུག་གང་བྱུང་རང་ལ་ནུས་པ་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་བསམ་ཞིང༌། བོད་ལ་དམར་མཆོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་བོན་ལུགས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་དར་ཡོད་སྟབས། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཐོག་དང་པོར་བོད་ལ་ཕེབས་སྐབས་སུའང“བོད་སྲིན་པོའི་རིགས་དབང་དུ་བསྡུ་བ་དང༌། བདུད་དྲེགས་པ་ཅན་རིགས་འཁོར་དུ་བཅད་པར་དགོངས་ནས”ཞེས་སོགས་བྱུང་བ་དང༌། བོད་དུ་ཕེབས་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་བོན་རིགས་མང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ནས་གོམས་པའི་རང་རང་གི་ལྟ་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྟོན་པར་འགོག་རྒོལ་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དྲག་པོ་ལན་མང་དུ་ཀོང་པོ་ཡུལ་ཏེ་དེང་གི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཤར་ངོས་ཉང་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་བྱས་ཚུལ«མདོ་གཟེར་མིག»ལས། “དེ་ནས་སྟོན་པ་ཡང་རྟའི་རྗེས་སུ་གཙང་པོ་ལ་པད་མའི་གདན་བཏིང་ནས། ཀོང་པོ་རོང་ནགས་སུ་གཤེགས་སོ།། དེར་ཀོང་པོའི་རོང་ནག་སྒོར། བདུད་ཀྱི་གྱད་པོ་ཆེས། གཤེན་གྱི་ལམ་བཀག་ནས༌། བདུད་རི་ནག་པོས་བཅད”ཞེས་པ་ནས“སྟོན་པ་དེ་ནས་མར་གཤེགས་ནས། བདུད་མི་ནག་པོས་མ་ཐུབ་པས། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བདུད་དམག་བྱུང༌། བདུད་རྗེ་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་དང༌། ཀོང་རྗེ་དཀར་པོ་གདུག་པ་ཅན། ཕྱི་མའི་དམག་ཚ་ཞགས་མང་པོ་རྣམས་ཀོང་འཕྲང་རོང་ནག་རུབ་མོ་ན། ཡར་ལ་རྒྱུག་ནི་མ་ནུས་པར། ཀུ་དང་ཆ་ཡིས་འདེབས་ཀྱི་སྣང༌།”ཞེས་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སླད་དུ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་ཞང་ཞུང་གི་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་ལྗགས་རྩོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དམག་ཚོགས་བསྡུས་ཏེ་དྲག་པོའི་གཡུལ་བཤམས་ཚུལ་གསལ་བོར་མཚོན་ལ། གནའ་དེང་གི་བར་བསམ་བློ་གསར་བ་ཞིག་དང་ལེན་བྱེད་པར་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་ཞི་དྲག་གི་འཐབ་རྩོད་མ་བརྒྱུད་པ་གཏན་ནས་མེད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བསམ་བློ་འདུ་ཤེས་ཀུན་ལས་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་མིའི་བསམ་བློ་བསྒྱུར་ཕྱིན་ཆད་གཞན་དུ་འགྱུར་དཀའ་ཞིང་ཤུགས་རྐྱེན་གྱི་རང་བཞིན་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ནི་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་དར་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ར་སྤྲོད་བྱུང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་འཁོར་བཅས་བོད་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་འཐབ་རྩོད་བགྱིས་ཏེ་ཕྱིའི་རྣམ་པའི་སྟེང་ནས་ཀོང་རྗེ་རྒྱལ་བོ་རྒྱ་ལག་ཐོད་དཀར་སོགས་དབང་དུ་བསྡུས་ཤིང་བོད་མི་ཆམ་ལ་ཕབ་ནའང༌། ཁོང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གཏོགས་པའི་འབྲས་བུའི་བོན་ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་ནི་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་ཞིང་དེར་ལས་སླ་བོར་སྤེལ་མ་ཐུབ་པའམ་གནའ་ནས་གོམས་པའི་བསམ་བློའི་བག་ཆགས༼སྐབས་དེའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འདུ་ཤེས༽སྟུག་པས་དང་ལེན་མ་བྱས་སྟབས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱང་ཐབས་རྡུགས་ནས“ཞལ་ནས་སྨོན་ལམ་གསུངས་པ། མ་ནོར་ངེས་པའི་ལུང་བསྟན་དུ། །སྔ་མའི་སྦྱངས་འཕྲོ་མེད་པ་ཡི། །མཐའ་འཁོབ་མི་ཡིས་ལུང་མི་གོ །དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་མ་བསྟན་ནོ།།ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཡ་སྟགས་ཀྱང༌།།ལས་བཟང་བག་ཆགས་མེད་པ་ཡི། །མཐའ་འཁོབ་མི་ལ་མ་བསྟན་པ། །མི་ཤེས་ཕྱིར་ན་མ་བསྟན་ནོ།།བདག་གི་ཞལ་བསྟན་གསུང་བསྒྲགས་བག་ཆགས་འདིས། །ནམ་ཞིག་ངེས་དོན་ཤེས་ནས་ཐར་བ་འཐོབ་པར་ཤོག།”{3}ཅེས་སྨོན་ལམ་གསུངས་ཏེ་གང་ལ་གང་འཚམ་དེ་ལ་དེ་མཐུན་སྒོས་ཐོག་མར་གདོད་མའི་བོན་ལུགས་དེ་དག་དང་བསྟུན་ནས་གཙོ་བོ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ནས་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་དང་འཁོར་བ་ལ་བློ་ལྡོག་པ། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་གཞི་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྨང་རིམ་པར་བཏིང་བ་རེད། དེ་ཡང་རྒྱུ་ཐེག་བཞིའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གང་ཡང་དེ་དག་གི་གནད་གཙོ་བོ་སེམས་བསྐྱེད་དམ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གོང་ནས་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། «སྣང་གཤེན་ཐེག་པ»ལས། “སྣང་སྲིད་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་ཐབས། །སེམས་བསྐྱེད་གཞི་མ་ལྡན་པར་གཅེས།། ”ཞེས་དང༌།«འཕྲུལ་གཤེན་ཐེག་པ»ལས།“འགྲོ་ལ་མ་ལྟར་བྱམས་པ་དང༌། །ཀུན་ལ་ཉི་ལྟར་སྙོམས་པ་དང༌། །སེམས་བསྐྱེད་གཞི་མ་ལྡན་པར་བྱ། །”ཞེས་སོ།། དེ་དག་ལས་ཀྱང་སྲིད་གཤེན་ཐེག་པ་ནི་གཞན་དོན་གཙོར་བྱེད་ཅིང་སྟོང་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཤའ་མ་ཞིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོ་ནར་གསུངས་པས་ལྷག་པར་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་དམ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞི་འཛིན་དགོས་ཏེ། «སེམས་ལུང»ལས། “རང་བས་གཞན་དོན་གཙོ་བྱེད་ཅིང༌། །འགྲོ་ལ་ཕན་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་གཞི་ལྡན་ན། ། སྲིད་གཤེན་ཐེག་པ་འགྲོ་བའི་དོན། །དོན་ལ་མི་གོལ་འཇུག་སྒོའི་ལམ། །”ཞེས་པས་མཚོན་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་གནའ་བོའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ཞིང་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྙིང་རྗེ་སོགས་ལྟ་བ་སྔ་ན་མེད་པའི་ས་བོན་ཞིག་བཏབས་པར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་གྱི་འཚོ་བ་དང་བྱ་སྤྱོད་དུའང་ལྟ་བ་དེ་ཐད་ཀར་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བར་འཇུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷ་གསོལ་བ་དང་འདྲེ་བཀར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སྔར་ར་ལུག་ལ་སོགས་སེམས་ཅན་བསད་ནས་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་ལུགས་དེ་རྦད་དུ་བཀགས་ནས་དེའི་ཚབ་དུ་འབྲུ་དཀར་གྱི་གཏོར་མ་དང་འབྲུ་ཆང་གིས་འཐུས་པར་བྱས་པ་དང༌། ཁོང་གི་ཞལ་ནས་ཀྱང༌།“ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་མཉམ་པའི་ཆ་ལ་མི་བཞག་པར། །གཅིག་བསད་གཅིག་གསོ་བྱ་བའི་བོན་ནི་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ།། དེ་ནི་ལོག་པར་གོལ་བས་བྱ་རུ་མི་རུང་ངོ།།”{4}ཞེས་དང༌།“རང་གི་ལུས་ལ་དཔེ་ལོང་ལ།།གཞན་ལ་གནོད་པ་ཡེ་མ་བྱེད།།”{5}ཅེས་སོགས་གསུངས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློ་གསར་བ་ཞིག་གདོད་མའི་གདུག་པ་ཅན་གྱི་བོན་དེ་དག་དང་ཁ་འཐབ་ཏུ་གསུངས་པ་རེད། དེ་ཚུལ་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང«སྲིད་པ་སྤྱི་མདོས»སོགས་ལས་གསལ་བོར་མཚོན་པ་ལྟར་ལགས་ཤིང༌། དེང་སང་ད་དུང་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ལ་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ལ་ལར་གནས་པར་གཞིགས་ན། དེ་ལུགས་འགོག་པའི་གཡུང་དྲུང་བོན་དང་ཕྱིས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་ནང་དུ་དྲངས་ནས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་བཞི་བརྒྱར་ཉེ་བ་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རིང་ལ་མ་ཁོགས་ན་དེའི་ཤན་ཤུགས་དང་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་བཀར་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བསམ་བློ་གསར་བ་དེ་སྤེལ་བའི་སྐབས་ཐོག་དེར་ཕྱི་ནང་གི་དཀའ་ཁག་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་སྨྲས་ཀྱང་ཤེས་སླའོ།། མི་ལ་ལས་ལུགས་ངན་པ་དེ་དག་མཐོང་ནས་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་བོན་གྱི་བྱེ་བྲག་མ་མཁྱེན་པའམ་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་མ་བགྱིས་པའི་གཏམ་དུ་སྣང༌། དེ་ལྟར་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་རྒྱུ་ཐེག་བཞི་སྤེལ་བ་དང་ལྷན་དུ་བོད་མི“གདུག་པ་ཅན”གྱི་གཤིས་དེ“རྒྱུ་འབྲས”དང“བླང་དོར”གྱི་སྒོར་བཅུག་ནས“སྙིང་རྗེ”དང“གཞན་ཕན” “དགེ་སྒྲུབ”དང“སྡིག་འཛེམ”ཡོད་པའི་ཞི་འཇམ་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ཤེས་རིག་དང་ལྡན་པའི་སྣང་བྱེད་དེ་ཐོག་མར་ཤར་བ་རེད། སྤྱིར་འདིའི་ཐད་དུ་བོད་ཀྱི་མཛངས་བློན་ཐོན་མིས་ཡི་གེ་གསར་བཟོ་དང་རྒྱལ་བོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་བཅོས་པ་ནས་བོད་མུན་པའི་བསྐལ་པ་མཇུག་རྫོགས་པར་གླེང་ཡང༌། བོད་ཡིག་ནི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲིའི་དུས་ནས་ཡོད་ཚུལ་སྒྲུབ་བྱེད་གང་མང་ཡོད་ཅིང་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་ཀྱང་རྒྱུ་ཐེག་བཞི་གང་ལ་འཇུག་ཀྱང་སྡོམ་གསུམ་ལས་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་བླང་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལས་ཀྱང་འཕྲུལ་གཤེན་ཐེག་པར་འཇུག་ན་བྱང་སྡོམ་དང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པའམ་དམ་ཚིག་བསྲུང་དགོས་པས་ཆོས་ཁྲིམས་མེད་མི་སྲིད་དོ།། དཔེར་ན་སྐྱབས་སྟོན་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར་གྱིས་མཛད་པའི«ཡོངས་རྩེ་ཀློང་ཆེན་གྱི་འགྲེལ་བ»མཆན་འབེལ་ལུང་ལས། ལས་བཀོད་པ་ལྟར་བོད་རྒྱལ་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་གྱི་དུས་སུ་གྲི་གུམ་བཙན་པོས་བོན་བསྣུབས་ཏེ་སླར་སྲས་སྤུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་གྱིས་སླར་གསོ་བྱེད་སྐབས“ཡབ་ཀྱིས་བོན་ལ་སྡང་ཡང༌། ངས་བོན་དར་དུ་བཅུག བོན་ཁྲིམས་སྲིད་པའི་ཐོ་ཆེན་འཛུག་ཟེར”བའི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་དེ་དུས་རྒྱལ་ཁྲིམས་སམ་བོན་ཁྲིམས་ཡོད་པ་རྟོགས་ནུས་སོ།།