གཡུ་འབྲུག་སྔོན་མོའི་འཁྱུག་རྩལ།

   རྩོམ་ཁུངས། རེབ་གོང་བོན་མང་དྲ་བ།  རྩོམ་པ་པོ།  ལ་སྟོད་ཉག་ཕྲན། དཀའ་བ་གངས་རི་དཀར་པོའི་ཚུར་རོལ་ན།། ངལ་དུབ་གཡའ་རི་སྔོན་པོའི་ཕར་རོལ་ན།། ཐོས་བསམ་གཡུ་རལ་འཆང་བའི་གདོང་ལྔ་བ།། བསིལ་ལྡན་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་ཡིན།། གཏན་ཚིགས་རྟགས་ཀྱི་ཚུགས་པའི་ཞིང་ས་ན།། རྨོངས་དད་རྩ་བ་སྐམ་པའི་རི་རྩེ་རུ།། གཞུང་དོན་གཤོག་རླབས་འཕྱོ་བའི་ཁྱུང་ཕྲུག་ཅིག། ཞང་བོད… དེ་ལས་མང་།གཡུ་འབྲུག་སྔོན་མོའི་འཁྱུག་རྩལ།

ཡིད་ཀྱི་ཟླ་བ་དྲན་པའི་མགུར་དབྱངས།

སྙིང་གི་པད་མོར་འཛུམ་པའི་ཟླ་བ་དང་།། འགྲོ་བའི་གཙུག་ཏུ་འཚེར་བའི་ཉི་མ་སྟེ།། གྱིམ་ཤོད་ཡུལ་ནས་འོད་ཀྱི་འདབ་མ་གང་།། བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་དཔལ་དུ་བཞད།། ཞང་ཞུང་སྒོ་པ་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས།། ཐོས་པ་བཙལ་ཏེ་རུས་རྐང་བྲག་ལ་ཁེན།། འཁོར་བ་ཁབ་རྩེར་སྒོམ་པའི་ངེས་འབྱུང་གིས།། འཇའ་ལུས་ཉེར་བཞིའི་བཞུད་ལམ་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས།། དཀའ་སྤྱད་ཆེན་པོ་བླ་མེད་སྤྱོད་པ་ཡིས།། ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་བའ… དེ་ལས་མང་།ཡིད་ཀྱི་ཟླ་བ་དྲན་པའི་མགུར་དབྱངས།

རྩེ་གཞུང་སོ་ནག་གཡུང་དྲུང་བོན་དགེ་སྒྲུབ་གླིང་ནས་རྗེ་བླ་མའི་དུས་མཆོད་འཚོགས་པ།

རྩེ་གཞུང་སོ་ནག་གཡུང་དྲུང་བོན་དགེ་སྒྲུབ་གླིང་ནས་བླ་མ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དགོངས་པ་བོན་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་ནས་ལོ་འཁོར་གཅིག་ཕྱིན་པའི་དུས་མཆོད་ལ་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ནས་སྙིང་པོ་རྣམ་གསུམ་དང་ཕྱག་འཚལ་བསྐོར་བ་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་དགེ་སྒྲུབ་གནང་བའི་རྣམ་པ་ཟུར་ཙམ།

བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་ལེགས་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་ཡི་བཀོད་པ་བོན་དབྱིངས་སུ་དེངས་ནས་ལོ་འཁོར་ཧྲིལ་པོ་གཅིག་འཁོར་བའི་རྗེས་དྲན་དུས་མཆོད་ཆེན་མོ།

རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་ཡོན་ཏན་ཐུགས་དབྱིངས་སུ་གཏམས་ཤིང་།།ཡིད་འོང་མཚན་དཔེ་ལྷུན་རྫོགས་མི་ཡུལ་དུ་བཞད་ནས།།སྙིགས་མའི་གྱེར་བསྟན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞིག་སྤར་བའི།།བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞབས་རྗེས་དེ་དྲན་ཡོང་། བསྟན་འགྲོར་ཉེ་བར་གཟིགས་པའི་གཞན་ཕན་གྱི་གཟི་འོད།།ཀུན་གསལ་མཁྱེན་རབ་ཀློང་ནས་གཡོ་འགུལ་ནི་མེད་པའི།།བཤད་སྒྲུབ་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཡི་རང་མདངས།།བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅ… དེ་ལས་མང་།བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་ལེགས་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་ཡི་བཀོད་པ་བོན་དབྱིངས་སུ་དེངས་ནས་ལོ་འཁོར་ཧྲིལ་པོ་གཅིག་འཁོར་བའི་རྗེས་དྲན་དུས་མཆོད་ཆེན་མོ།

སྐྱང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་མཆོད་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བ།

སྐྱབས་རྗེ་བླ་མ་དཔལ་སྐྱང་སྟོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ནམ་མཁའ་བསྟན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་རང་དགོན་བོན་བརྒྱ་སྨན་རི་བཤད་སྒྲུབ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་དུ་ཕྱག་ཕེབས་གནང་སྟེ་མཆོད་ཁང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་ཞིང་། མཁན་པོ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་མཆོག་དང་མག་སར་ལྷ་མོ་སྐྱབས་རྣམ་གཉིས་ནས་མགོ་རྔ་བར་གསུམ་གྱི་འཆར་བཀོད་སོགས་གསལ་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕྱིས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཐད་བཀའ་འདྲི་གནང… དེ་ལས་མང་།སྐྱང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་མཆོད་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བ།

བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དུས་མཆོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རགས་བསྡུས། ༢-༣

ཚེས་བདུན་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་བླ་མ་སྐྱང་སྟོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ནམ་མཁའ་བསྟན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དང་བོན་བརྒྱའི་སྐུ་སྐྱེ་དྲི་མེད་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ། སྤྲུལ་སྐུ་དཔལ་ཆེན་ཚང་དང་སྤྲུལ་སྐུ་གཡུང་དྲུང་དབང་རྒྱལ་ཚང་། མཁན་པོ་གཡུང་དྲུང་བསྟན་པ་ཚང་བཅས་ཚོགས་དབུར་ཕེབས་བཞུགས་གནང་ཐོག་གྲྭ་བཙུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོ་དང་བོན་གཤེན་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་གྱི་ཚོགས་འཁོར་རྒ… དེ་ལས་མང་།བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དུས་མཆོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རགས་བསྡུས། ༢-༣

བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དུས་མཆོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རགས་བསྡུས། ༡

       དེ་ཡང་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་སྟོན་ཆེན་མོ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་དམ་པ། རིས་མེད་སྐྱེ་དགུའི་དཔུང་གཉེན་གཅིག་པུ།  རང་ཅག་ཀུན་གྱི་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་ལྷ་སྐལ།  དཔོན་གསས་བླ་མ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ ༧ སྐྱབས་རྗེ་མཁས་གྲུབ་བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་རེ་ཞིག་དགོངས་པ་གཞན་དུ་གཏད་ནས་མི་ལོ་གཅིག་འགོར་བའི་དུས་མཆོད་ཆེན་མོ། 2… དེ་ལས་མང་།བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དུས་མཆོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རགས་བསྡུས། ༡

ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་དབལ་རམ་འབུམ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་འཛིན་པའི་བོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད།

རྩོམ་པ་པོ། རིག་པའི་ཁུ་བྱུག རྩོམ་ཁུངས། རེབ་གོང་བོན་མང་དྲ་བ།   ༄༅།།དང་པོ་ཐོག་མའི་གླེང་བྱ། ཞང་བོད་གངས་རིའི་ལྗོངས་འདིར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་མཚམས་བོད་རྒྱལ་གྲི་གུམ་དང་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སོགས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་དབང་གིས་རྒྱལ་བསྟན་འཕྲུལ་ངག་གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་བཏང་། གཡུང་དྲུང་བོན་ནི་རྒྱལ་… དེ་ལས་མང་།ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་དབལ་རམ་འབུམ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་འཛིན་པའི་བོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད།

ཁྲི་ཀ་སེར་བརྒྱ་ནས་རྗེ་བླ་མ་བོན་བརྒྱ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་།

དེ་ཡང་ས་ཆེན་པོ་འཛམ་བུ་གླིང་ན་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་སྙན་གྲགས་ཉི་ཟླའི་འགྲོས་དང་དབྱར་གྱི་རྔ་གསང་བཞིན་ལྡིར་བ། ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ཆེན་པོ ༧ རྗེ་བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གདུལ་བྱར་གྱུར་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལྷ་སྡེ་དཀར་པོ། ཁྲི་ཀ་སེར་བརྒྱ་གསང་སྔགས་བདུད་འདུལ་མེ་རི་འཁྱིལ་བའི་གླིང་ནས་བཀའ་དྲིན་བཞི་རྫོགས་ཀྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་བོན་བརྒྱ་རིན་པོ… དེ་ལས་མང་།ཁྲི་ཀ་སེར་བརྒྱ་ནས་རྗེ་བླ་མ་བོན་བརྒྱ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་།

ཡག་ཉེ་བོན་པོ་ཀུན་བཟང་ངོ་སྤྲོད།

རྩོམ་པ་པོ། རིག་པའི་ཁུ་བྱུག་གམ་ཁྲི་བསྟན་དར། རྩོམ་ཁུངས། རེབ་གོང་བོན་མང་དྲ་ཚིགས། ཡོངས་གྲགས་སུ་ཡག་ཉེ་བོན་པོ་ཀུན་བཟང་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་ཕོ་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་1790ལོར་ མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀ་སེར་བརྒྱ་རུ་སྐུ་འཁྲུངས།  མཚན་ལ་ཀུན་བཟང་ལྷ་རྒྱལ་ལམ།ཀུན་བཟང་ཁྲོ་རྒྱལ།ཀུན་བཟང་རང་གྲོལ་རྩལ་སོགས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་མཆིས། ཆུང་ནས་འདོན་སྤྱོད་ཕྱག་ལེན་མ་ནོར་བར་བསླབ་སྦྱངས… དེ་ལས་མང་།ཡག་ཉེ་བོན་པོ་ཀུན་བཟང་ངོ་སྤྲོད།