རྩེ་དྲུག“དམྱལ་འཆམ་ངན་འགྲོའི་སྒོ་གཅོད”དམ་ཞི་ཁྲོའི་ཁྲིད་ཆེན་གྱི་གར་འཆམ།

རྩེ་དྲུག་“དམྱལ་འཆམ་ངན་འགྲོའི་སྒོ་གཅོད་དམ་”ཞི་ཁྲོའི་ཁྲིད་ཆེན་གྱི་གར་འཆམ་ནི།

ཞང་ཞུང་སྒོ་པའི་ལྟེ་གནས་ཁྱུང་པོ་རྩེ་དྲུག་དགོན་སུམ་པ་གླང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཤེལ་ལེ་རྒྱ་སྐར་གླིང་གི་ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་རེར་ཐེངས་རེ་འཚོགས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཆེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕུགས་ཐག་རིང་ཞིང་གནས་ལུགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཟབ་པའི་ཞང་བོད་ཤེས་རིག་གི་ཉིང་བཅུད་དེ།  ཞི་ཁྲོ་དམ་པ་རིགས་བརྒྱའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཕུགས་བཅོལ་ཞིང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འབུར་དུ་དོད་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གར་འཆམ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན།  དེ་ཡང་ཁྲོ་བོ་གཙོ་མཆོག་མཁའ་འགྱིང་གི་སྤྲུལ་པ་གཤིན་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ཕྱག་ན་ཁྲམ་ཤིང་དང་མེ་ལོང་བསྣམས་ཏེ་དགེ་སྡིག་ལས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད་དམ་ལས་དཔོན་བྱེད་པ་དང་། ཁྲོ་གསས་མཁའ་འགྱིང་གི་སྤྲུལ་པ་ལས་མཁན་སེང་གེའི་མགོ་ཅན་གྱིས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལ་ལྟ་བ། ཞིབ་ཏུ་ཀློག རྩེ་དྲུག“དམྱལ་འཆམ་ངན་འགྲོའི་སྒོ་གཅོད”དམ་ཞི་ཁྲོའི་ཁྲིད་ཆེན་གྱི་གར་འཆམ།

ཁྱུང་པོ་རི་བོ་རྩེ་དྲུག་དགོན་གྱི་དམྱལ་འཆམ་ཆེན་མོའི་གནས་བསྡུས།

ཁྱུང་པོ་རི་བོ་རྩེ་དྲུག་དགོན་གྱི་དམྱལ་འཆམ་ཆེན་མོའི་གནས་བསྡུས།

༧ཞང་ཞུང་སྒོ་པའི་ལྟེ་གནས་ཁྱུང་པོ་༧རི་བོ་རྩེ་དྲུག་དགོན་སུམ་པ་གླང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཤེལ་ལེ་རྒྱ་སྐར་གླིང་དུ་དམྱལ་འཆམ་ངན་འགྲོའི་སྒོ་གཅོད་དང་ཁྲོ་བོའི་སྨན་སྒྲུབ་ཆེན་མོ། ཞང་བོད་རིག་གཞུང་འཆད་རྩོད་ཆེན་མོ་བཅས་མཛད་སྒོ་ཆེན་མོ་ཁག་གསུམ་ཞག་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་རིང་དུ་སྤེལ་བ་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་ཀློག ཁྱུང་པོ་རི་བོ་རྩེ་དྲུག་དགོན་གྱི་དམྱལ་འཆམ་ཆེན་མོའི་གནས་བསྡུས།

ཤོན་ནི་ཞང་ཞུང་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བདེན་རྟགས་གསར་དུ་རྙེད་པ།

རྩོམ་པ་པོ། བོན་ནག་ཚང་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས།

ཤོན་ནི་ཐོག་མར་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བྲོ་ཡི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡིན་པ་དེ་ཡང་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཛད་མདོ་སོགས་སུ་གསལ་བར་མ་ཟད་མཛད་མདོ་རྒྱས་པ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་པོད་གཉིས་པ་ལས། ལ་ལས་ནི་གར་བྱེད་དོ།། ལ་ལས་ནི་གླུ་དབྱངས་བསྒྱུར་རོ།། ལ་ལས་ནི་ཤོན་འཁྲ༷བ་བོ།། ལ་ལས་ནི་བྲོ་བརྡུང་ངོ༌།། ཞེས་གསལ་བར་བཀོད་ཡོད། ༼  གུ་གེ་མཁར་ཤུལ་གྱི་ཤོན་ལྡན་ལྡེབས་རིས  ༽

འཁྲབ་ཚིག་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་ཡོངས་འཛིན་དཔོན་སློབ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་གིས་མཛད་པའི་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་འབེལ་གཏམ་ལུང་གི་སྙིང་པོ་ལས། ཤོན་རྩེད་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་ནས་བརྒྱ་སྐོར་བར་གང་ཡོད་ཚོ་གསུམ་དུ་བཅད་དེ་ལག་བསྣོལ་བསྒྲིལ་མ་ཟླུམ་སྐོར་ཕྱི་ནང་རིམ་པ་མི་མང་ན་གསུམ་དུ་བྱེད། ཤོན་དཔོན་དང་པོ་དེས་ལག་གཡས་ཀྱིས་༼དྷོ་རིང་༽ཞེས་གཡག་དཀར་པོའི་རྔ་མ་དངུལ་གྱི་ཡུ་བ་ཅན་ཞིག་འཕྱར་བསྐོར་བྱེད་བཞིན་བཞིན་རྔ་ཆེ་ཆུང་དང་། དུང་། དུང་ཆེན། སུར་སྣ་འཁར་རྔ། སྦུབ་ཆོལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་བཅས། ཁ་ནས་དབྱངས་དང་། རྐང་བས་འགྲོས་ཀྱིས་གཡས་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་པའི་གསེབ་ཏུ་སད༼ལྷ༽ཆེས་ལྷ་རྟེན་དང་། ༼ཡུལ་ལྷ་དྲེགས་པ་ཅན་གྱི་རིགས་སོགས་སོ༽མཉམ་དུ་བགྲོད་ཅིང་། ངག་གི་གླུ་དབྱངས་ནི། བྷི་ལི་བྷེ་ཧོ་ན། ༼ལག་པ་འཐུད་ནས་འགྲོ༽ གྷོ་ལི་གྷོ་ཧོ་ན། ༼ཤོན་རྩེད་རོལ་ལ་ཕེབས༽ ཧ་ཡ་བྷེ་ཧོ་ན༽༼སྔོན་དུ་མགྱོགས་པར་སྐྱོད་ལ་ཕྱིར་གཤེགས༽ ཁ་གྷོ་གྷོ་རིང་འུང་དྷེན། ༼ལྷ་མཇལ་མི་ཚོ༽ ཁ་གྷོ་གྷོ་ཙུ་ལིད་པ་ལིད། ༼ལྷ་ཁང་ལིད་པ་འདིར་འཛོམས༽ ཟླུམ་པོ་གྷོ་རི་དུའི་དྷེན། ༼ལྷ་ཡི་དབུ་ཐོད་ཟླུམ་པོ་ཀླུབ༽ འདིས་མཚོན་ཏེ་ཞང་སྐད་འདྲེས་མའི་སྔར་གྱི་ཡུལ་ ཞིབ་ཏུ་ཀློག ཤོན་ནི་ཞང་ཞུང་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བདེན་རྟགས་གསར་དུ་རྙེད་པ།

རྗེ་བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་རིག་གསར་སྐབས་ཁྲི་མུན་ནས་བྲིས་པའི་ཕྱག་ཡིག་དངོས་བསྟར་མ།

རྗེ་བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་རིག་གསར་སྐབས་ཁྲི་མུན་ནས་བྲིས་པའི་ཕྱག་ཡིག་དངོས་བསྟར་མ།

—- ཆོས་རྗེ་ཐར་ཤུལ་དགོན་པའི་བླ་མ་ཐར་ཤུལ་ཞབས་དྲུང་བློ་བཟང་མཁས་བཙུན་རྒྱ་མཚོས་འདོན་སྤྲོད་གནང་།

 

བོན་ནག་ཚང་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས།

          དེ་རིང་ནི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ལ་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྟེང་གྲོགས་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཛིན་དང་སྐྱིད་ཚང་གཡུང་དྲུང་། ངེད་གསུམ་ཆབ་ཆ་ཁུལ་ཐོག་ནས་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་ཞལ་གྱེས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་ཐར་ཤུལ་དགོན་པ་རུ་ཆས། ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཡས་མས་སུ་ཐར་ཤུལ་དགོན་པའི་བླ་མ་ཐར་ཤུལ་ཞབས་དྲུང་བློ་བཟང་མཁས་བཙུན་རྒྱ་མཚོ༼ད་ལོ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་ཡིན༽དང་ཞལ་མཇལ་ནས་རྗེ་བླ་མ་མཆོག་རིག་གསར་སྐབས་སུ་ཁྲི་མུན་དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྣམ་ཐར་མང་པོ་ཞིག་གི་གསུང་གླེང་མཛད་ཅིང་ཞོར་དུ་རྗེ་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཁྲི་མུན་ནས་བྲིས་པའི་ཕྱག་ཡིག་འདི་རྣམས་མཁོ་འདོན་གནང་།

རྗེ་བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ།
ཐར་ཤུལ་ཞབས་དྲུང་བློ་བཟང་མཁས་བཙུན་རྒྱ་མཚོ།

ཞིབ་ཏུ་ཀློག རྗེ་བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་རིག་གསར་སྐབས་ཁྲི་མུན་ནས་བྲིས་པའི་ཕྱག་ཡིག་དངོས་བསྟར་མ།

མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་ཀློང་གི་རང་གཟུགས།

 

རྩོམ་པ་པོ།    ཁྲི་བློ་རྩེ།


འཇིག་རྟེན་ནི་སྟོང་བའི་ཁམས་རེད།།
སྣང་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་རེད།།
རྟག་སྣང་གི་མཐའ་ན་རྩེན་པའི།།
ཚོར་མེད་ཀྱི་ཀློང་ན་ལྷགས་ཡོད།།

ལྟ་བ་འདི་བློ་ལས་འདས་པ།།
རྒྱལ་བ་ཀུན་དགོངས་པ་མཐུན་ཀྱང་།།
བསམ་མེད་ཀྱི་སྨྱོན་པ་འགའ་ཡང་།།
ཁོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཡོད།།

སྔོན་བསགས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་དེས།།
དམ་པ་ཡི་དྲུང་དུ་བཞག་ཡོད།།
བརྩོན་སེམས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ལྷོད་པས།།
ཤེས་རིག་གི་ཕ་མཐར་མ་སོན།།

གཞོན་ནུ་ཡི་བུམ་པའི་སྐུ་དེ།།
རང་སེམས་ལས་གཞན་ན་མེད་མོད།།
ཉོན་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཐུག་པས།།
ཀུན་བཟང་གི་རང་ཞལ་མ་མཐོང་།། ཞིབ་ཏུ་ཀློག མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་ཀློང་གི་རང་གཟུགས།

བོན་བརྒྱ་དགོན་པའི་མེ་བྱ་ལོའི་རྒྱལ་ཡུམ་བྱམས་མའི་ཁྲི་མཆོད།

རེབ་གོང་བོན་བརྒྱ་དགོན་ཆེན་གྱི་བོད་མེ་བྱ་ལོའི་རྒྱལ་ཡུམ་བྱམས་མའི་ཁྲི་མཆོད་ཀྱི་རྣམ་པ་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ་སྙན་དབང་གསོ་བའི་མགྲིན་གླུ།རྩོམ་པ་པོ།   རྩེ་སྐྱེས་གཡུང་དྲུང་འོད་ཟེར།

དེ་ཡང་བྱང་རྒྱུད་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་བསྟི་གནས་ཆེན་པོ་རེབ་གོང་བོན་བརྒྱ་དགོན་ཆེན་གྱི་བྱམས་མའི་ཁྲི་མཆོད་ནི་ལོ་རེ་རེའི་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་སྟེ་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་མཉམ་མེད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཕེབས་པའི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་འཚོགས་བཞིན་ཡོད།


ཚེས་བདུན་གྱི་ཉིན་དགོན་འདི་ཉིད་ཀྱི་གྲྭ་ཚང་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཞོགས་པའི་ཉི་རྩེ་དང་ལྷན་དུ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་འཛོམས་ཏེ་ཉིན་རྒྱུན་ཆགས་མེད་དུ་འདོན་བཞིན་པའི་བསྡུས་འདོན་བཏོན་རྗེས། ཕྱི་ཉིན་གྱི་ཁྲི་མཆོད་ཆེན་མོའི་ཆོ་ག་ལ་གྲ་སྒྲིག་གང་ལེགས་བྱེད་པར་འབད་དགོས་ཏེ། གྲྭ་བ་འགའ་རེ་འགའ་རེ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་བགོས་ནས་ལ་ལས་རྩམ་པ་བརྫི་བ། ལ་ལས་གཏོར་མ་བཅའ་བ་དང་ལ་ལས་མར་རྒྱན་བཟོ་བ། ལ་ལས་ལྷ་བཤོས་ལ་མར་ཁུ་སྐུད་པ། ཡང་ལ་ལས་མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་བསྒྲིགས་པ་དང་ལ་ལས་སྤོས་དྲ་འཐེན་པ་སོགས་མཆོད་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལས་ལ་འབད་དགོས།

དེ་ནས་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་ཉིན་སྟེ་ཞོགས་པའི་ཉི་རྩེ་དང་པོ་མཁའ་ལ་ཤར་ཙམ་ན། དུང་དཀར་ཆ་འབུད་ཀྱི་དབྱངས་འགྲོས་དང་བསྡོངས་ནས་རང་ཅག་ཀུན་ལ་སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་བཀའ་དྲིན་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་མཚུངས་མེད་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་བོན་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་གཙོས་ཡིད་སེམས་བོན་ལ་གཏད་ཅིང་ངུར་སྨྲིག་ལུས་ལ་མནབས་པའི་གྲྭ་ཚང་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱལ་ཡུམ་ཤེས་རབ་བྱམས་མའི་ཆོ་གའི་ཞལ་ཕྱེས་ཏེ་འདོན་ཆོག་གི་གཞི་བཟུང་། ཞིབ་ཏུ་ཀློག བོན་བརྒྱ་དགོན་པའི་མེ་བྱ་ལོའི་རྒྱལ་ཡུམ་བྱམས་མའི་ཁྲི་མཆོད།

བོད་མེ་བྱ་ལོའི་རེབ་གོང་བོན་བརྒྱ་དགོན་གྱི་དབྱར་དུས་ཀྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད།

རྩོམ་པ་པོ།  མང་བུ།

མདོ་སྨད་བྱང་རྒྱུད་ཕྱོགས་ཀྱི་བོན་གྱི་བསྟི་གནས་ཆེན་མོ་བོན་བརྒྱ་དགོན་སྨན་རི་བཤད་སྒྲུབ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་དུ་རིག་པའི་གནས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་གཤེན་བཙུན་དག་གི་དབྱར་དུས་ཀྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཆེན་མོར་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་བཤམས་པའི་གནས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་ཞུས་པ།

ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞི་ཉིན་མཁན་པོ་བོན་ནག་ཚང་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས་དང་འགན་འཛིན་པ་རྩེ་གཞུང་གཡུང་དྲུང་གཉིས་ཀྱིས་གཙོར་མཛད་པའི་དགེ་འདུན་པ་དག་གི་ཐུགས་བཀོད་དང་བསྟུན་ནས་ཡིག་རྒྱུགས་ལེན་སའི་ཡུལ་དངོས་ནས་ཞེ་ཕུགས་བོན་ལ་བཅོལ་ཞིང་ལང་ཚོ་ཤེས་བྱས་བརྒྱན་པའི་སློབ་མ་ཡོངས་ཀྱིས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཆེས་ཆེར་ཕྱེས་ཏེ་སུམ་དག་རྟགས་གསུམ་གཙོར་མཛད་པའི་ཚད་རྟགས་བསྡུས་གསུམ་དང་། ལམ་རིམ་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་རང་རང་གི་འཛིན་གྲྭའི་བབས་དང་བསྟུན་ནས་གང་ནུས་ཀྱི་རིག་པའི་མཆོད་པ་མང་དུ་ཕུལ། ཞིབ་ཏུ་ཀློག བོད་མེ་བྱ་ལོའི་རེབ་གོང་བོན་བརྒྱ་དགོན་གྱི་དབྱར་དུས་ཀྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད།

གཙུག་ལག་ཁང་གི་བསྟན་སྲུང་སྲིད་པ་རྒྱལ་མོ།

དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཤོག་གྲངས་༡༧༦༠ལས་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་གནས་ཆུང་གྲོང་རྡལ་ཁོངས་ཞང་སྟོན་གྲོང་ཚོའི་ལྷོ་ངོས་རི་ལྡེབས་སུ་མཆོད་ཁང་ཞེས་པའི་གྱང་རོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་གནའ་དུས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་བའི་བོན་གྱི་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་གྲས་མཁས་པ་སྨེའུས་(རྨེའུས)་ཕྱག་བཏབས་པའི་སྟོད་ལུང་འཕགས་པའི་གདན་ས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན།   ཡོངས་གྲགས་ལ་སྟོད་ལུང་འབྲི་ལུང་དགོན་ཟེར། དེ་གར་བོན་མདོ་དང་སྔགས་རྫོགས་ཆེན་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནས་གཞི་བཟུང་ནས་དར་བར་མཛད།  གྲི་གུམ་བཙན་པོས་བོན་བསྣུབས་སྐབས་སྨེའུ་(རྨེའུ)སྟོན་གྱིམ་བུ་ཐེལ་རྒྱལ་གྱིས་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་གི་རྩ་བ་བཀའ་བོན་སྒོ་བཞི་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་སྟེ་རྒྱལ་སྲས་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་རིང་ལ་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་གོང་འཕེལ་བཏང་།  སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ཞང་ཞུང་སྨེའུ་(རྨེའུ)་སྟོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ནས་ཇི་སྲིད་བར་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྟེང་དུ་སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོའི་བསྐང་གསོ་གཏོང་དགོས་པའི་བཀའ་གཏན་གསེར་ཡིག་བརྩལ་བ་སོགས་གཟིགས་མཐོང་ཚད་མེད་གནང་།།

བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བོན་བསྣུབས་སྟབས་སྨེའུ་(རྨེའུ)སྟོན་གྱི་རྒྱུད་པ་མཁས་པ་གཡུ་གཤེན་གྱིས་བྲག་ལ་ཞབས་རྗེས་བཞག་པ་སོགས་རྗུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཏེ་སྔར་གྱི་བཀའ་གཏན་སོར་གནས་བྱུང་། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་བོན་ཆོས་གཉིས་ཀ་དར་བས་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྲིད་རྒྱལ་གསོལ་མཆོད་བསྐྱར་གསོ་བྱུང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་སྤ་མའི་ཕུག་གསོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ནང་སྤ་མ་ཁ་གསོས་རྒྱག་པ་དང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོའི་གསོལ་མཆོད་དང་། གཡང་སྐྱབས་ཉིན་གསུམ་བྱེད་མི་ཞང་སྟོན་ཁུལ་ནས་ཞང་སྟོན་སྨེའུའི་(རྨེའུའི)གདུང་རྒྱུད་གཅིག་ཡོང་དགོས་པར་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ནས་གཏོང་སྒོ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད། ཞང་སྟོན་འཕགས་པའི་གདན་ས་ཞེས་པ་དེ་སོག་པོས་གཏོར་སྐད་(སོག་གོ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་༡༦༤༡ཡས་མས་ལ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་དང་འབྲེལ་ནས་གཏོར།  ཁམས་བེ་རི་བོན་སྐྱོང་རྒྱལ་པོ་གཏོར་བ་དང་དུས་མཉམ་། དབྲ་ཁྱུང་སྐལ་བཟང་ནོར་བུས་“ཁམས་བེ་རི་དོན་ཡོད”རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་ནང་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་ནི་དབུས་ཀྱི་འབྲི་ལུང་དགོན་པའི་ཡོན་བདག་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་མ་ཟད་དབུ་བླ་ཞང་དམ་ཚང་དང་ཕན་ཚུན་ ཞིབ་ཏུ་ཀློག གཙུག་ལག་ཁང་གི་བསྟན་སྲུང་སྲིད་པ་རྒྱལ་མོ།

༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་བརྟན་བཞུགས་ཤིས་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་བརྟན་བཞུགས་ཤིས་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

སྔོན་གླེང་གཏམ་ཐུང་།

    དེ་ཡང་སྟོང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོར་རྗེ་བླ་མ་རྒྱལ་བ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་མཆོག་ལ་མཎྚལ་བརྟན་བཞུགས་འདེགས་འབུལ་གྱི་ཉིན་མོ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་རི་བོ་ཧི་མ་ལའི་ཕྱི་ནང་གི་བོན་འབངས་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་དགའ་འགུ་སྤྲོ་གསུམ་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་བཟང་པོ་ཞིག་ཅི་ལ་མིན་ཨང་།  སྐབས་དེ་ནི་ཁོ་བོར་མཚོན་པའི་ཁུལ་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐེབ་དེར་ངོས་སུ་བཀོད་འོས་པའི་གནས་རིམ་གལ་བོ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་སྣང་ཡོད། འདས་སོང་གི་མི་རབས་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གྱེར་བསྟན་རྗེས་འཇུག་གི་མི་རབས་ཕྱི་མ་དག་གིས་ཡིད་དུ་བཅག་ངེས་པའི་གཞི་རྟེན་ཞིག་གི་དོད་དུ་ད་རེས་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ན་བཞུགས་པའི་བོན་འབངས་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་རིས་མེད་སྨྱུག་ཐོག་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་གི་ཕྱག་བརྒྱུད་ནས་ཕེབས་པའི་སྙན་ཚིག་ངག་གི་མཆོད་སྤྲིན་འདི་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་རྒྱུའི་ལས་སུ་ཞུགས་པའི་ཁུལ་བྱས་ཡིན་ལ་གཤམ་ནས་དེ་འབྲེལ་གྱི་དགོས་ངེས་སྐོར་གྱི་གཏམ་རེ་ཟུང་ཞུ་རྒྱུར།

ཞིབ་ཏུ་ཀློག ༧སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་བརྟན་བཞུགས་ཤིས་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

དབྱིན་དེབ་སྟེང་གི1882ལོའི་དམུ་གཤེན་གདན་ས་རི་རྒྱལ་དགོན་གྱི་སྐོར།

དབྱིན་དེབ་སྟེང་གི1882ལོའི་དམུ་གཤེན་གདན་ས་རི་རྒྱལ་དགོན་གྱི་སྐོར།

རྩོམ་པ་པོ། ཅོག་རོ་གཡུང་དྲུང་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་བསྒྱུར།

དབྱིན་དེབ“ལྷ་ས་དང་བོད་དབུས་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད”ནང་འཁོད་པའི1882ལོའི་དམུ་གཤེན་གདན་ས་རི་རྒྱལ་དགོན་གྱི་སྐོར།

༼ལྷ་ས་དང་བོད་དབུས་འགྲུལ་བཞུད།༽ 《The journey of Lhasa and central Tibet 》རྩོམ་པ་པོ། ཤརཏ་ཅནྡྲ Sarat Chandra das

སྔོན་འགྲོའི་གསལ་བཤད།

     གྲགས་ཅན་གྱི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་དང་སྔོན་དབྱིན་གཞུང་ཆེན་མོའི་གསང་ཉུལ་བ་ཤརཏ་ཅནྡྲ་Sarat Chandra dasནི་སྟེས་དབང་ལྟ་བུས་ནད་གཞིས་རྐྱེན་པས་1874ལོར་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་གྲོང་རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་ཐི་ཡ་སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ། ཁོའི་ཐོག་མའི་བསམ་ཚུལ་ལ་བསིལ་ཞིང་གཙང་བའི་རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་མཁའ་རླུང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ནད་གཞི་གསོ་བར་ཕན་ཆེ་ངེས་སྙམ། སྐབས་དེར་དབྱིན་གཞུང་གིས་ཤར་ཕྱོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁ་ཤས་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་མི་སེར་སྤེལ་གྱི་ཡོད། བོད་ལ་མཚོན་ན་ཡང་སྐབས་དེར་དབྱིན་ཇིས་རྒྱ་གར་བརྒྱུད་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཁུལ་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་ཐི་ཡ་སློབ་གྲྭ་དེ་ཡང་གཙོ་བོ་གསང་ཉུལ་བྱ་བ་གནད་དུ་ཟུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྐད།

ཞིབ་ཏུ་ཀློག དབྱིན་དེབ་སྟེང་གི1882ལོའི་དམུ་གཤེན་གདན་ས་རི་རྒྱལ་དགོན་གྱི་སྐོར།